Kredyt firmowy — wpływ pieniędzy i spłata raty

1. Kredyt daje pieniądze, ale tworzy obowiązek zwrotu

Kredyt to finansowanie, które trzeba oddać na warunkach określonych w umowie. Bank udostępnia środki, a firma zobowiązuje się zwrócić kapitał i zapłacić uzgodnione koszty finansowania.

Otrzymane pieniądze mogą pomóc kupić zapas, pokryć bieżące płatności albo sfinansować inwestycję. Sam wpływ kredytu nie oznacza jednak sprzedaży ani osiągnięcia zysku.

2. Kapitał i odsetki — dwie różne części raty

Umowa może przewidywać także prowizje, ubezpieczenie i inne opłaty. Wtedy trzeba je dodatkowo uwzględnić.

3. Nasz przykład — kredyt 12 000 zł

Firma otrzymuje kredyt na bieżącą działalność. Prowadzi pełne księgi rachunkowe. Przyjmujemy prosty model z równymi spłatami kapitału.

• Kwota wypłacona przez bank: 12 000 zł.
• Okres spłaty: 12 miesięcy.
• Spłata kapitału co miesiąc: 1 000 zł.
• Stałe oprocentowanie nominalne: 10% rocznie.
• Odsetki liczymy jako saldo kapitału na początku miesiąca × 10% ÷ 12.
• Raty są płacone na koniec kolejnych miesięcy.
• Nie ma prowizji, dodatkowych opłat ani opóźnień.
• Odsetki nie zwiększają wartości budowanej inwestycji ani zapasu.

4. Wpływ kredytu — co zmienia się w firmie?

Bank przelewa na rachunek przedsiębiorstwa 12 000 zł. Firma ma więcej pieniędzy, ale jednocześnie ma obowiązek oddać bankowi 12 000 zł kapitału.

5. Pierwsza rata — skąd bierze się 1 100 zł?

6. Druga rata — dlaczego odsetki są niższe?

Po pierwszej spłacie firma korzysta już z 11 000 zł niespłaconego kapitału. Od tej kwoty liczymy kolejne odsetki.

Druga rata wynosi 1 091,67 zł: 1 000 zł kapitału i 91,67 zł odsetek. Po jej zapłacie pozostaje 10 000 zł kapitału.

W tym modelu kapitał spłacamy w równych częściach, a odsetki maleją wraz z zadłużeniem. Dlatego łączna rata również maleje.

7. Harmonogram spłaty — wszystkie 12 miesięcy

Odsetki w każdej racie zaokrągliliśmy do groszy. Łączny koszt odsetek w tym modelu wynosi 650 zł. Firma oddaje bankowi 12 650 zł, z czego 12 000 zł to zwrot kapitału.

8. Jak maleje zadłużenie?

9. Księgowanie Wn i Ma — wpływ oraz pierwsza rata

Używamy opisowych nazw kont. Kapitał kredytu i naliczone odsetki rozdzielamy na osobnych kontach analitycznych. Numery kont zależą od planu kont firmy.

Bank może pobrać jedną płatność 1 100 zł. W księgach jej części rozdzielamy, ponieważ mają różne znaczenie.

10. Odsetki naliczone, ale jeszcze niezapłacone

Koszt w księgach rachunkowych przypisujemy do okresu, którego dotyczy. Jeżeli odsetki za dany miesiąc wynoszą 100 zł, ale przelew nastąpi później, możemy mieć już koszt i zobowiązanie z tytułu odsetek.

Nie należy utożsamiać ujęcia kosztu bilansowego z możliwością jego odliczenia podatkowego w tym samym momencie. Zasady podatkowe wymagają odrębnej oceny.

11. Co zostało po pierwszej racie?

Dla czytelności patrzymy wyłącznie na wpływ kredytu, naliczenie pierwszych odsetek i zapłatę pierwszej raty. Pomijamy wszystkie inne operacje firmy.

Firma ma dzięki kredytowi więcej pieniędzy, lecz samo finansowanie nie przyniosło zysku. Odsetki obniżyły wynik o 100 zł.

12. Raty malejące i raty równe

Przy zmiennym oprocentowaniu wysokość rat może się zmieniać. Sama nazwa „rata równa” nie gwarantuje identycznej kwoty przez cały okres kredytowania.

13. Na co zwrócić uwagę w rzeczywistej umowie?

• Kwota wypłaty: czy firma otrzyma całą kwotę, czy bank potrąci opłaty?
• Oprocentowanie: stałe czy zmienne?
• Harmonogram: ile kapitału i odsetek przypada na każdą ratę?
• Prowizje i opłaty: jaki jest pełny koszt finansowania?
• Karencja: czy przez pewien czas firma płaci tylko odsetki?
• Cel kredytu: bieżąca działalność czy inwestycja?
• Terminy: czy wpływy od klientów wystarczą na raty w odpowiednich dniach?

14. Czy kredyt pomaga firmie?

Kredyt może umożliwić zakup towaru, który później przyniesie sprzedaż i zysk. Może również pokryć przejściową lukę między zapłatą dostawcy a otrzymaniem pieniędzy od klienta.

Sam kredyt nie poprawia jednak rentowności. Jeżeli działalność stale przynosi straty, nowe finansowanie może jedynie odsunąć problem i zwiększyć przyszłe płatności.

Firma może wykazywać zysk, a mimo to nie mieć pieniędzy na ratę, na przykład gdy klienci jeszcze nie zapłacili faktur. Bank oczekuje przelewu, nie samego zysku w tabeli.

15. Najczęstsze pomyłki

• Wpływ kredytu zapisany jako przychód ze sprzedaży. Otrzymany kapitał tworzy zobowiązanie.
• Cała rata potraktowana jako koszt. Część kapitałowa zmniejsza dług, a nie wynik.
• Od całego długu odjęto całą ratę. Kapitał zmniejsza tylko część kapitałowa.
• Odsetki zaksięgowano drugi raz przy zapłacie. Jeżeli były już naliczone, przelew rozlicza zobowiązanie.
• Pominięto prowizję lub dodatkowe opłaty. Odsetki nie zawsze są jedynym kosztem kredytu.
• Saldo rachunku uznano za dowód dobrej kondycji. Trzeba sprawdzić, jaka część pieniędzy pochodzi z długu.

16. Krótkie zadania — sprawdź się

17. Co warto zapamiętać?

18. Źródła i zakres opracowania

Autorskie opracowanie edukacyjne Darkenz Finanse. Przykład dotyczy pełnych ksiąg rachunkowych i kredytu na bieżącą działalność. Przyjęto stałe oprocentowanie, miesięczny sposób obliczania odsetek i brak dodatkowych opłat. Nie jest to oferta kredytowa ani harmonogram konkretnego banku.

Materiał wyjaśnia podstawowy mechanizm księgowy. Nie omawia szczegółowo podatkowego rozliczenia odsetek, różnic kursowych, umorzenia długu, restrukturyzacji ani kosztów finansowania inwestycji.

• Ustawa o rachunkowości — zasada memoriału, wycena zobowiązań i kosztów finansowania; w szczególności art. 6, 28 i 42. Aktualne brzmienie oraz zmiany dostępne w ELI.
• Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych.
• Prawo bankowe — umowa kredytu, w szczególności art. 69. Aktualne brzmienie oraz zmiany dostępne w ELI.

↑ Wróć do mapy wiedzy — przykłady księgowań