PRAWO W CODZIENNYM ŻYCIU · PRAKTYCZNY PORADNIK

Prawo i przepisy po ludzku.

Pracujesz, uczysz się, prowadzisz firmę, robisz zakupy albo wynajmujesz mieszkanie? Znajdź swój temat, sprawdź, co możesz zrobić, i przejdź do oficjalnego źródła.

10działów prawa
57poradników
9sytuacji z życia
6wzorów pism
01 · BIBLIOTEKA

Wybierz obszar prawa

Rozwiń kategorię, a następnie konkretny poradnik. Każda pozycja zawiera sytuację z życia i kroki działania.

57 poradników
8 zagadnień

Prawo pracy i pracownika

Umowa, wynagrodzenie, urlopy, mobbing i kontakt z PIP

Umowa o pracę czy zlecenie

Porównaj charakter pracy, podporządkowanie i zasady wynagrodzenia; sama nazwa umowy nie zawsze rozstrzyga o prawach.

Co zrobić po kolei?

  1. Zbierz podpisaną umowę
  2. zapisz rzeczywisty sposób wykonywania zadań
  3. sprawdź wyjaśnienia PIP.
Przykład: Pracujesz codziennie według sztywnego grafiku i poleceń, choć masz umowę zlecenia.
Oficjalne źródło: Państwowa Inspekcja Pracy — pracownicy
Wynagrodzenie nie zostało wypłacone

Ustal, jaka kwota i za jaki okres jest zaległa; dowody przelewów i grafiki pomagają wyjaśnić spór.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź termin wypłaty
  2. przygotuj zestawienie należności
  3. zażądaj wyjaśnień na piśmie
  4. rozważ PIP lub sąd pracy.
Przykład: Pracodawca od dwóch tygodni nie przelał pensji.
Oficjalne źródło: Państwowa Inspekcja Pracy — pracownicy
Nadgodziny i czas pracy

Ewidencja godzin, dyżurów i odpoczynku może być kluczowa; zasady zależą od systemu czasu pracy.

Co zrobić po kolei?

  1. Zapisz rzeczywiście przepracowane godziny
  2. porównaj grafik i listę obecności
  3. sprawdź przepisy PIP.
Przykład: W każdym tygodniu pracujesz więcej niż wynika z grafiku.
Oficjalne źródło: Państwowa Inspekcja Pracy — pracownicy
Urlop wypoczynkowy i urlop na żądanie

Urlopy pracownicze zależą od podstawy zatrudnienia; przy umowie o pracę warto sprawdzić staż urlopowy i plan urlopów.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź wymiar urlopu
  2. udokumentuj wniosek i odpowiedź
  3. zweryfikuj sytuację na stronie PIP.
Przykład: Szef odmawia ustalenia terminu urlopu, choć złożyłeś wniosek.
Oficjalne źródło: PIP — urlopy pracownicze
Wypowiedzenie i świadectwo pracy

Rodzaj umowy, okres zatrudnienia i przyczyna rozwiązania mogą wpływać na uprawnienia i terminy.

Co zrobić po kolei?

  1. Zachowaj wypowiedzenie
  2. sprawdź datę doręczenia i pouczenie
  3. zweryfikuj termin odwołania we właściwych przepisach.
Przykład: Otrzymujesz wypowiedzenie i nie wiesz, jakie kroki podjąć.
Oficjalne źródło: Państwowa Inspekcja Pracy — pracownicy
Mobbing i dyskryminacja

Powtarzające się niepożądane zachowania i nierówne traktowanie wymagają ustalenia faktów i okoliczności.

Co zrobić po kolei?

  1. Zapisuj daty i zdarzenia
  2. zabezpiecz zgodne z prawem dowody
  3. rozważ pomoc specjalisty, PIP lub sądu.
Przykład: Współpracownicy regularnie poniżają Cię podczas zebrań.
Oficjalne źródło: Państwowa Inspekcja Pracy — pracownicy
Bezpieczeństwo i wypadek przy pracy

Dokumentowanie zdarzenia i powiadomienie właściwych osób są ważne dla dalszej procedury.

Co zrobić po kolei?

  1. Zadbaj o bezpieczeństwo i zdrowie
  2. zgłoś wypadek
  3. zachowaj dokumentację
  4. poznaj procedurę powypadkową.
Przykład: Doznałeś urazu w trakcie wykonywania obowiązków.
Oficjalne źródło: Państwowa Inspekcja Pracy — pracownicy
Jak złożyć skargę do PIP?

PIP przyjmuje skargi określonymi kanałami. Zwykły e-mail nie jest prawidłowym sposobem złożenia skargi pracowniczej.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź właściwy inspektorat
  2. opisz zdarzenia z datami
  3. dobierz dopuszczoną formę złożenia
  4. zachowaj potwierdzenie.
Przykład: Chcesz zgłosić niewypłacenie pensji i nadgodziny.
Oficjalne źródło: PIP — jak złożyć skargę
8 zagadnień

Prawo ucznia i szkoły

Oceny, bezpieczeństwo, statut, dostosowania i odwołania

Prawa ucznia — od czego zacząć?

Prawo do nauki, godności i bezpieczeństwa wynika z przepisów; szczegóły organizacji nauki reguluje m.in. statut szkoły.

Co zrobić po kolei?

  1. Odszukaj statut
  2. zapisz konkretny problem
  3. sprawdź aktualne Prawo oświatowe i daty wejścia zmian w życie.
Przykład: Uczeń uważa, że naruszono jego prawa podczas zajęć.
Oficjalne źródło: MEN — prawa ucznia / zmiana prawa oświatowego
Oceny i zasady sprawdzianów

Sprawdź zasady oceniania wewnątrzszkolnego, statut i warunki oceniania wskazane przez szkołę.

Co zrobić po kolei?

  1. Poproś o kryteria i uzasadnienie oceny
  2. porównaj ze statutem
  3. ustal właściwy tryb zastrzeżeń.
Przykład: Uczeń nie wie, dlaczego otrzymał ocenę niższą od oczekiwanej.
Oficjalne źródło: MEN — prawa ucznia / zmiana prawa oświatowego
Statut szkoły — co może regulować?

Statut określa organizację i obowiązki, lecz musi pozostawać zgodny z przepisami prawa.

Co zrobić po kolei?

  1. Pobierz aktualny statut
  2. znajdź dany paragraf
  3. porównaj z właściwą ustawą
  4. zgłoś zastrzeżenie do dyrektora.
Przykład: Szkoła wprowadziła nową zasadę dotyczącą urządzeń osobistych.
Oficjalne źródło: MEN — prawa ucznia / zmiana prawa oświatowego
Kary, upomnienia i odwołania

W sprawach kar szkolnych istotne są przepisy obowiązujące w dacie zdarzenia oraz procedura przewidziana dla danej sytuacji.

Co zrobić po kolei?

  1. Poproś o informację o podstawie prawnej
  2. ustal doręczenie
  3. sprawdź drogę odwoławczą w aktualnych przepisach.
Przykład: Rodzic chce zakwestionować karę ucznia.
Oficjalne źródło: MEN — prawa ucznia / zmiana prawa oświatowego
Przemoc, cyberprzemoc i bezpieczeństwo

Szkoła powinna zapewniać bezpieczne warunki nauki; poważne zdarzenia wymagają szybkiej reakcji.

Co zrobić po kolei?

  1. Zadbaj o bezpieczeństwo dziecka
  2. udokumentuj zgłoszenie
  3. skontaktuj się z wychowawcą i dyrektorem
  4. w razie zagrożenia wezwij pomoc.
Przykład: Uczeń jest zastraszany na klasowym komunikatorze.
Oficjalne źródło: MEN — prawa ucznia / zmiana prawa oświatowego
Dostosowania w nauce i pomoc psychologiczna

Wsparcie edukacyjne powinno odpowiadać potrzebom ucznia; forma zależy od podstawy i dokumentacji.

Co zrobić po kolei?

  1. Zapisz trudności
  2. porozmawiaj z nauczycielem i pedagogiem
  3. sprawdź możliwości pomocy w szkole i poradni.
Przykład: Uczeń z trudnościami w czytaniu potrzebuje odpowiedniego wsparcia.
Oficjalne źródło: MEN — prawa ucznia / zmiana prawa oświatowego
Prywatność i wizerunek ucznia

Zdjęcia, nagrania i dane osobowe ucznia wymagają oceny podstawy ich wykorzystania.

Co zrobić po kolei?

  1. Ustal, kto opublikował materiał
  2. poproś o informację o podstawie prawnej
  3. w razie potrzeby skontaktuj się z administratorem danych.
Przykład: Zdjęcie dziecka pojawiło się w sieci bez wcześniejszego wyjaśnienia zasad.
Oficjalne źródło: MEN — prawa ucznia / zmiana prawa oświatowego
Uczeń pełnoletni i dokumenty szkolne

Po osiągnięciu pełnoletności mogą zmienić się zasady reprezentacji i dostępu do informacji.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź aktualny statut i przepisy
  2. złóż zapytanie do szkoły
  3. poproś o pisemną podstawę odmowy.
Przykład: Pełnoletni uczeń chce sam załatwić formalności szkolne.
Oficjalne źródło: MEN — prawa ucznia / zmiana prawa oświatowego
5 zagadnień

Dziecko i rodzic

Prawa rodziców, dobro dziecka i wsparcie edukacyjne

Prawa rodziców w szkole

Rodzice mogą współpracować ze szkołą i uzyskiwać informacje w zakresie przewidzianym przepisami.

Co zrobić po kolei?

  1. Umów rozmowę z wychowawcą
  2. zapisz pytania
  3. sprawdź statut i dostępne tryby wniosków.
Przykład: Rodzic chce dowiedzieć się, jak szkoła udziela pomocy dziecku.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Edukacji — szkoły i rodzice
Obowiązek szkolny i usprawiedliwienia

Tryb usprawiedliwiania nieobecności zależy od właściwych przepisów i zasad szkolnych.

Co zrobić po kolei?

  1. Ustal obowiązującą procedurę
  2. sprawdź terminy
  3. zachowaj kopię korespondencji.
Przykład: Rodzina potrzebuje wyjaśnienia zasad dłuższej nieobecności.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Edukacji — szkoły i rodzice
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna

Wsparcie ucznia może obejmować różne działania w szkole i poradni.

Co zrobić po kolei?

  1. Zgłoś potrzeby
  2. ustal spotkanie
  3. poproś o plan dalszych działań i odpowiednie dokumenty.
Przykład: Rodzic widzi u dziecka narastające trudności w nauce.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Edukacji — szkoły i rodzice
Zgoda na zdjęcia dziecka

Publikacja wizerunku wymaga oceny kontekstu i podstawy prawnej, a zgoda — jeśli jest potrzebna — powinna być świadoma.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź formularz zgody
  2. zapytaj o cel i okres wykorzystania
  3. skontaktuj się z administratorem danych.
Przykład: Szkoła chce publikować zdjęcia z wydarzenia sportowego.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Edukacji — szkoły i rodzice
Konflikt ze szkołą — jak działać?

Dobrze rozpocząć od rzeczowego opisu sytuacji i właściwego trybu działania.

Co zrobić po kolei?

  1. Zbierz fakty
  2. spotkaj się z wychowawcą
  3. w razie potrzeby skieruj sprawę do dyrektora lub właściwego organu.
Przykład: Rodzic nie zgadza się z zasadami zastosowanymi wobec dziecka.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Edukacji — szkoły i rodzice
6 zagadnień

Konsument i zakupy

Reklamacje, zwroty, usługi, subskrypcje i zakupy internetowe

Zwrot zakupu internetowego

W wielu umowach zawieranych na odległość konsument może odstąpić od umowy w terminie 14 dni, ale istnieją wyjątki.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź rodzaj umowy i datę otrzymania towaru
  2. zweryfikuj wyjątki
  3. wyślij oświadczenie z dowodem nadania.
Przykład: Zamówiłeś przez internet buty, które nie pasują.
Oficjalne źródło: UOKiK — odstąpienie od umowy
Reklamacja wadliwego produktu

Przy niezgodności towaru z umową roszczenia kieruje się co do zasady do sprzedawcy.

Co zrobić po kolei?

  1. Opisz usterkę
  2. określ żądanie
  3. prześlij reklamację na trwałym nośniku
  4. zachowaj odpowiedź.
Przykład: Telefon przestaje działać kilka miesięcy po zakupie.
Oficjalne źródło: UOKiK — prawa konsumenta
Gwarancja a odpowiedzialność sprzedawcy

Gwarancja jest odrębną drogą od ustawowej odpowiedzialności sprzedawcy.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź dokument gwarancyjny
  2. porównaj obie podstawy reklamacji
  3. wybierz właściwego adresata.
Przykład: Producent odsyła do sklepu, a sklep do producenta.
Oficjalne źródło: UOKiK — prawa konsumenta
Usługi i abonamenty

Przy umowie na usługę sprawdź warunki, sposób rozwiązania, opłaty i podstawę reklamacji.

Co zrobić po kolei?

  1. Przeczytaj umowę i regulamin
  2. ustal daty i opłaty
  3. wyślij reklamację na piśmie.
Przykład: Operator nalicza dodatkową opłatę bez wyjaśnienia.
Oficjalne źródło: UOKiK — prawa konsumenta
Nieuczciwe reklamy i ceny

Oferty promocyjne powinny być oceniane wraz z pełnymi warunkami i informacją o cenie.

Co zrobić po kolei?

  1. Zachowaj screeny promocji
  2. porównaj finalną cenę
  3. zgłoś sprawę sprzedawcy lub właściwej instytucji.
Przykład: Cena w koszyku różni się od ceny prezentowanej w reklamie.
Oficjalne źródło: UOKiK — prawa konsumenta
Reklamacja a paragon

Paragon pomaga, ale nie jest jedynym możliwym dowodem zakupu.

Co zrobić po kolei?

  1. Zbierz potwierdzenie płatności lub wiadomość zamówienia
  2. złóż reklamację
  3. zachowaj kopię.
Przykład: Zgubiłeś paragon, ale masz płatność kartą.
Oficjalne źródło: UOKiK — prawa konsumenta
5 zagadnień

Mieszkanie i najem

Kaucja, umowa najmu, czynsz, usterki i spory

Umowa najmu przed podpisaniem

Sprawdź strony umowy, czynsz, dodatkowe opłaty, czas trwania i sposób wypowiedzenia.

Co zrobić po kolei?

  1. Przeczytaj umowę
  2. ustal liczniki i wyposażenie
  3. przygotuj protokół zdawczo-odbiorczy.
Przykład: Wynajmujesz pierwsze mieszkanie i nie wiesz, co sprawdzić.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Rozwoju — ochrona lokatorów
Kaucja i rozliczenie po wyprowadzce

Warto udokumentować stan lokalu, wpłaty i ustalenia stron; zasady zwrotu zależą od typu najmu.

Co zrobić po kolei?

  1. Zrób zdjęcia i protokół
  2. zachowaj dowód wpłaty
  3. poproś o pisemne rozliczenie.
Przykład: Właściciel odmawia zwrotu części kaucji bez rachunków.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Rozwoju — ochrona lokatorów
Podwyżka czynszu

Dopuszczalność i tryb podwyżki zależą od rodzaju najmu i ustawowych zasad.

Co zrobić po kolei?

  1. Zachowaj pismo o podwyżce
  2. sprawdź rodzaj umowy
  3. zweryfikuj termin i podstawę prawną.
Przykład: Właściciel przesłał wiadomość o natychmiastowym podwyższeniu czynszu.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Rozwoju — ochrona lokatorów
Usterki w mieszkaniu

Zakres obowiązków naprawczych zależy od umowy i przepisów.

Co zrobić po kolei?

  1. Zgłoś problem pisemnie
  2. dokumentuj zdjęciami
  3. określ wpływ na korzystanie z lokalu.
Przykład: Od tygodnia nie działa ogrzewanie w wynajmowanym lokalu.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Rozwoju — ochrona lokatorów
Wypowiedzenie najmu

Sposób i skutki zakończenia umowy zależą od jej rodzaju, okresu i przyczyny.

Co zrobić po kolei?

  1. Przejrzyj umowę
  2. zweryfikuj wymagany tryb
  3. zachowaj kopię zawiadomienia.
Przykład: Chcesz wyprowadzić się przed końcem umowy.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Rozwoju — ochrona lokatorów
6 zagadnień

Firma i przedsiębiorca

Rejestracja firmy, umowy, kadry, odpowiedzialność i obowiązki

Jak założyć działalność gospodarczą

Sprawdź dostępne formy, rejestrację, podatki, ZUS i obowiązki branżowe.

Co zrobić po kolei?

  1. Wybierz zakres działalności
  2. zweryfikuj CEIDG
  3. porównaj opodatkowanie i obowiązki.
Przykład: Chcesz prowadzić działalność usługową.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Rozwoju — CEIDG i działalność
Umowa z klientem lub kontrahentem

Dobry kontrakt określa zakres pracy, płatność, terminy, odpowiedzialność i procedurę reklamacyjną.

Co zrobić po kolei?

  1. Spisz zakres świadczeń
  2. ustal harmonogram i płatności
  3. zweryfikuj klauzule ryzyka.
Przykład: Firma zleca wykonanie strony internetowej.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Rozwoju — CEIDG i działalność
Faktury i dokumentowanie sprzedaży

Rodzaj działalności może decydować o wymaganych dokumentach i terminach.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź aktualne zasady VAT i KSeF
  2. ustal obowiązki ewidencyjne
  3. archiwizuj dokumenty.
Przykład: Przedsiębiorca ma pierwszego klienta z zagranicy.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Rozwoju — CEIDG i działalność
Zatrudnianie pracowników

Zatrudnienie wiąże się z obowiązkami w obszarze umów, płac, ZUS, BHP i dokumentacji.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź charakter zatrudnienia
  2. przygotuj umowę i zgłoszenia
  3. zweryfikuj obowiązki BHP.
Przykład: Firma zatrudnia pierwszą osobę na etat.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Rozwoju — CEIDG i działalność
Kontrola w firmie i korespondencja

Ważne są zakres kontroli, uprawnienia organu, dokumenty i terminy reakcji.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź kto prowadzi sprawę
  2. zapisz terminy
  3. przygotuj wykaz żądanych dokumentów.
Przykład: Przedsiębiorca otrzymał zawiadomienie o kontroli.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Rozwoju — CEIDG i działalność
Odpowiedzialność za długi firmy

Zakres odpowiedzialności może zależeć od formy prawnej, umowy i sytuacji podmiotu.

Co zrobić po kolei?

  1. Ustal formę działalności
  2. zbierz umowy i dokumenty
  3. rozważ konsultację profesjonalną.
Przykład: Firma nie jest w stanie opłacić kilku faktur.
Oficjalne źródło: Ministerstwo Rozwoju — CEIDG i działalność
5 zagadnień

Obywatel i urząd

Wnioski, pisma, decyzje, e-Doręczenia i bezpłatna pomoc

Jak napisać wniosek do urzędu

Określ organ, czego żądasz i na jakiej podstawie; podpis i wymagane załączniki są istotne.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź właściwy urząd
  2. znajdź formularz i instrukcję
  3. prześlij właściwym kanałem.
Przykład: Chcesz otrzymać informację z urzędu.
Oficjalne źródło: Gov.pl — nieodpłatna pomoc prawna
Decyzja administracyjna i odwołanie

Termin i tryb odwołania zależą od rodzaju decyzji, pouczenia i przepisów.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź datę doręczenia
  2. przeczytaj pouczenie
  3. zweryfikuj właściwy termin przed działaniem.
Przykład: Otrzymałeś odmowną decyzję i chcesz ją zakwestionować.
Oficjalne źródło: Gov.pl — nieodpłatna pomoc prawna
e-Doręczenia i pisma elektroniczne

Elektroniczny kanał komunikacji nie zawsze jest zwykłym e-mailem.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź instrukcję konkretnej sprawy
  2. użyj wymaganego systemu
  3. zachowaj urzędowe potwierdzenie.
Przykład: Chcesz złożyć dokument do urzędu bez wizyty.
Oficjalne źródło: Gov.pl — nieodpłatna pomoc prawna
Skarga na działanie urzędu

Rozróżnij skargę dotyczącą działania organu od odwołania od decyzji.

Co zrobić po kolei?

  1. Ustal charakter sprawy
  2. sprawdź właściwy tryb
  3. opisz fakty i daty.
Przykład: Urząd zwleka z odpowiedzią na zgłoszenie.
Oficjalne źródło: Gov.pl — nieodpłatna pomoc prawna
Darmowa pomoc prawna

W Polsce działa system nieodpłatnej pomocy prawnej dla osób spełniających warunki.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź zasady uprawnienia
  2. zapisz się do punktu
  3. przygotuj dokumenty sprawy.
Przykład: Potrzebujesz pomocy w sporze z pracodawcą.
Oficjalne źródło: Gov.pl — nieodpłatna pomoc prawna
5 zagadnień

Internet i dane osobowe

Prywatność, RODO, wizerunek, cyberzagrożenia i umowy online

Dane osobowe i RODO

Organizacja powinna mieć właściwą podstawę przetwarzania i informować o zasadach użycia danych.

Co zrobić po kolei?

  1. Ustal administratora
  2. sprawdź klauzulę informacyjną
  3. wyślij konkretne żądanie.
Przykład: Sklep otrzymuje Twój numer i wysyła niechciane wiadomości.
Oficjalne źródło: UODO — ochrona danych osobowych
Zdjęcia i publikacja wizerunku

Przepisy o ochronie danych i wizerunku trzeba ocenić łącznie z kontekstem publikacji.

Co zrobić po kolei?

  1. Zachowaj adres publikacji
  2. ustal odpowiedzialną osobę
  3. poproś o wyjaśnienie podstawy.
Przykład: Twoje zdjęcie pojawia się na firmowej stronie.
Oficjalne źródło: UODO — ochrona danych osobowych
Dostęp do swoich danych

Można zapytać administratora o określone informacje dotyczące przetwarzania danych.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź tożsamość administratora
  2. złóż żądanie
  3. zachowaj korespondencję.
Przykład: Chcesz dowiedzieć się, jakie dane przechowuje serwis.
Oficjalne źródło: UODO — ochrona danych osobowych
Oszustwa internetowe i phishing

Nie podawaj poufnych danych przez podejrzane linki; w razie incydentu reaguj szybko.

Co zrobić po kolei?

  1. Zabezpiecz konto
  2. zmień hasła i włącz 2FA
  3. skontaktuj się z bankiem, jeśli dotyczy pieniędzy.
Przykład: SMS podszywa się pod bank i prosi o logowanie.
Oficjalne źródło: UODO — ochrona danych osobowych
Prawo a zakupy cyfrowe

Treści i usługi cyfrowe mają odrębne zasady odpowiedzialności, aktualizacji i reklamacji.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź umowę i informacje sprzedawcy
  2. udokumentuj błąd
  3. złóż reklamację.
Przykład: Kupiona aplikacja nie działa tak, jak obiecano.
Oficjalne źródło: UOKiK — prawa konsumenta
4 zagadnień

Pacjent i zdrowie

Dokumentacja medyczna, zgoda, skarga i prawa pacjenta

Dostęp do dokumentacji medycznej

Pacjent lub osoba uprawniona może wystąpić o dokumentację na zasadach określonych przepisami.

Co zrobić po kolei?

  1. Zidentyfikuj placówkę
  2. sprawdź zasady udostępniania
  3. złóż wniosek.
Przykład: Potrzebujesz wyników badań sprzed dwóch lat.
Oficjalne źródło: Pacjent.gov.pl — prawo do skargi
Zgoda na świadczenie zdrowotne

Przed zabiegiem ważna jest odpowiednia informacja o charakterze i ryzyku świadczenia.

Co zrobić po kolei?

  1. Poproś o wyjaśnienie
  2. zapytaj o alternatywy
  3. dokumentuj przebieg rozmów.
Przykład: Pacjent nie rozumie formularza przed zabiegiem.
Oficjalne źródło: Pacjent.gov.pl — prawo do skargi
Skarga na placówkę medyczną

Rodzaj skargi zależy od tego, czy chodzi o organizację świadczeń, prawa pacjenta czy kwestie medyczne.

Co zrobić po kolei?

  1. Zapisz daty i zdarzenia
  2. ustal właściwą instytucję
  3. dołącz niezbędne dokumenty.
Przykład: Pacjent nie może uzyskać informacji o swoim leczeniu.
Oficjalne źródło: Pacjent.gov.pl — prawo do skargi
Prawa pacjenta w placówce

Prawo do informacji, poszanowania intymności i dokumentacji ma swoje szczegółowe zasady.

Co zrobić po kolei?

  1. Zapoznaj się z kartą praw pacjenta
  2. poproś personel o wyjaśnienie
  3. w razie sporu skorzystaj z oficjalnej ścieżki.
Przykład: Pacjent chce wiedzieć, kto ma dostęp do jego danych.
Oficjalne źródło: Pacjent.gov.pl — prawo do skargi
5 zagadnień

Pieniądze, długi i spadki

Windykacja, umowy finansowe, raty i sprawy spadkowe

Wezwanie do zapłaty

Przed odpowiedzią ustal podstawę długu, kwotę, terminy i dokumenty.

Co zrobić po kolei?

  1. Poproś o dokumenty
  2. porównaj je ze swoją historią wpłat
  3. zweryfikuj roszczenie.
Przykład: Otrzymałeś wezwanie za usługę, z której nie korzystałeś.
Oficjalne źródło: Gov.pl — nieodpłatna pomoc prawna
Windykator i komornik — różnice

Windykator nie ma tych samych uprawnień co organ egzekucyjny; sposób działania zależy od etapu sprawy.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź nadawcę pisma
  2. ustal tytuł sprawy
  3. nie ignoruj oficjalnych doręczeń.
Przykład: Ktoś zapowiada natychmiastowe zajęcie sprzętu za nieopłacony rachunek.
Oficjalne źródło: Gov.pl — nieodpłatna pomoc prawna
Spłata zobowiązań i ugoda

Przed podpisaniem ugody policz łączną kwotę i sprawdź skutki uznania długu.

Co zrobić po kolei?

  1. Ustal saldo
  2. poproś o plan spłat na piśmie
  3. przeanalizuj koszty i warunki.
Przykład: Chcesz rozłożyć zaległość na raty.
Oficjalne źródło: Gov.pl — nieodpłatna pomoc prawna
Pożyczka i kredyt — umowa

Warto sprawdzić całkowity koszt, opłaty dodatkowe i warunki wcześniejszej spłaty.

Co zrobić po kolei?

  1. Porównaj RRSO i koszty
  2. przeczytaj harmonogram
  3. zweryfikuj warunki umowy.
Przykład: Masz dwie oferty finansowania i nie wiesz, którą wybrać.
Oficjalne źródło: Gov.pl — nieodpłatna pomoc prawna
Spadek i długi spadkowe

Terminy i skutki oświadczeń spadkowych mają duże znaczenie; wymagana jest weryfikacja konkretnej sytuacji.

Co zrobić po kolei?

  1. Sprawdź daty i dokumenty
  2. zasięgnij porady notariusza lub prawnika
  3. nie polegaj na ogólnym przykładzie.
Przykład: Dziedziczysz po krewnym i nie znasz skali jego zadłużenia.
Oficjalne źródło: Gov.pl — nieodpłatna pomoc prawna
02 · WARSZTATY

Sytuacje z życia

Przeczytaj problem, zastanów się nad pierwszym krokiem i odsłoń rozwiązanie.

01Nie otrzymałeś wypłaty za poprzedni miesiąc. Od czego zacząć?

Zapisz należną kwotę, termin i dowody. Zwróć się do pracodawcy o wyjaśnienia na piśmie. Następnie sprawdź możliwe działania w PIP lub sądzie pracy.

Przejdź do działu ↗
02Uczeń otrzymał karę i nie wie, za co. Co sprawdzić?

Poproś szkołę o wyjaśnienie konkretnego zarzutu, przepis będący podstawą i informację o dostępnej procedurze zaskarżenia. Uwaga na zmiany ustawy z 2026 roku.

Przejdź do działu ↗
03Sklep odrzuca reklamację, bo nie masz paragonu. Co zrobić?

Zbierz inny dowód zakupu (np. potwierdzenie karty, zamówienie). Skieruj reklamację do sprzedawcy i sprawdź wyjaśnienie UOKiK.

Przejdź do działu ↗
04Wynajmujący potrącił kaucję za rzekome uszkodzenia. Co sprawdzić?

Porównaj protokół przekazania lokalu, zdjęcia, umowę oraz pisemne rozliczenie. Przy sporze zweryfikuj przepisy właściwe dla Twojego najmu.

Przejdź do działu ↗
05Pierwszy raz zatrudniasz pracownika. Co uwzględnić?

Ustal prawidłowy rodzaj umowy, obowiązki zgłoszeniowe, BHP, dokumentację, zasady wynagrodzenia i ewidencję czasu pracy.

Przejdź do działu ↗
06Urząd doręczył odmowę. Co należy zrobić?

Sprawdź pouczenie i datę doręczenia. Określ właściwy tryb i termin zaskarżenia — nie zakładaj, że każda sprawa ma ten sam termin.

Przejdź do działu ↗
07Ktoś publikuje Twoje dane na stronie. Jak reagować?

Zabezpiecz link i zrzut, ustal administratora, wyślij żądanie wyjaśnienia lub usunięcia w odpowiednim trybie. Zależnie od sprawy rozważ UODO.

Przejdź do działu ↗
08Placówka nie odpowiada na prośbę o dokumentację. Co zrobić?

Zachowaj potwierdzenie wniosku, zweryfikuj zasady placówki i rozważ właściwą ścieżkę skargi dotyczącą praw pacjenta.

Przejdź do działu ↗
09Otrzymujesz wiadomość od windykatora. Co sprawdzić?

Nie klikaj podejrzanych linków. Zweryfikuj tożsamość nadawcy i podstawę roszczenia, zanim uznasz dług lub podpiszesz ugodę.

Przejdź do działu ↗
03 · NARZĘDZIA

Wzory pism do uzupełnienia

Wybierz wzór, skopiuj do edytora lub pobierz TXT. Pola w nawiasach zastąp własnymi danymi na swoim urządzeniu.

04 · SPRAWDŹ SIĘ

Mini-egzamin z prawa codziennego

Osiem krótkich pytań. Odpowiadasz na swoim urządzeniu — bez wysyłania danych na serwer.

Pytanie 1 z 8

05 · PRAWDZIWE PRZEPISY

Sprawdzone miejsca do weryfikacji prawa

Poniższe odnośniki prowadzą do stron instytucji publicznych, a nie do zewnętrznych reklam.

Budżet domowy