Zakup Towaru i późniejsza sprzedaż – od Magazynu do Zysku

1. Co to jest towar?

Towar to rzecz kupiona z zamiarem dalszej sprzedaży. Sklep kupuje plecaki od dostawcy i sprzedaje je klientom, zasadniczo bez przetwarzania.

Ta sama rzecz może pełnić różną funkcję. Laptop kupiony przez sklep komputerowy do odsprzedaży jest towarem. Laptop kupiony do pracy księgowego jest wyposażeniem lub środkiem trwałym, zależnie od przyjętych zasad i okoliczności.

2. Nasz przykład — sklep kupuje 10 plecaków

Firma prowadzi pełne księgi rachunkowe i ewidencję magazynową towarów w rzeczywistych cenach zakupu. Jest czynnym podatnikiem VAT i ma pełne prawo do odliczenia podatku z przedstawionego zakupu.

• Zakup: 10 plecaków po 100 zł netto.
• Cena sprzedaży: 150 zł netto za sztukę.
• Firma sprzedaje i wydaje klientowi 6 plecaków.
• W magazynie zostają 4 plecaki.
• Dla obu transakcji przyjmujemy VAT 23%.
• Pomijamy transport, rabaty, zwroty, inne koszty działalności oraz podatek dochodowy.
• Zakup i sprzedaż oraz prawo do odliczenia VAT przypadają na ten sam okres rozliczeniowy. Nie ma innych transakcji ani wcześniejszej nadwyżki VAT.

3. Faktura zakupu — ile firma jest winna dostawcy?

Plecaki ujmujemy w magazynie w wartości 1 000 zł. Podlegający odliczeniu VAT 230 zł pokazujemy osobno. Zobowiązanie wobec dostawcy wynosi 1 230 zł.

4. Zapłata dostawcy — pieniądze zamieniają się w zapas

Firma przelewa dostawcy 1 230 zł. Zmniejsza się stan rachunku bankowego i znika zobowiązanie wynikające z faktury zakupu.

Plecaki nadal są w magazynie. Sam przelew nie sprawia, że wszystkie stają się kosztem sprzedaży.

5. Sprzedaż 6 plecaków — powstaje przychód

Klient kupuje i otrzymuje 6 plecaków. Cena jednej sztuki wynosi 150 zł netto. Firma wystawia fakturę sprzedaży.

Przychód wynosi 900 zł, a należność 1 107 zł. VAT należny nie jest tutaj przychodem firmy. Stanowi kwotę do rozliczenia w ramach podatku VAT.

Jeżeli klient płaci później, firma ma już przychód oraz należność. Późniejszy przelew rozlicza należność i nie tworzy drugiego przychodu.

6. Druga strona sprzedaży — towar opuszcza magazyn

Sprzedaż towaru ma dwa skutki: firma uzyskuje przychód i oddaje klientowi część swojego zapasu. Dlatego poza fakturą trzeba rozliczyć wartość wydanych plecaków.

Koszt sprzedanych towarów wynosi 600 zł. Używamy ceny zakupu, a nie ceny sprzedaży.

Pozostałe 4 plecaki nadal należą do firmy. Ich wartość w magazynie wynosi 400 zł.

Granat: 6 sprzedanych sztuk o wartości zakupu 600 zł. Złoto: 4 pozostałe sztuki o wartości zakupu 400 zł.

7. Ile firma zarobiła na tej sprzedaży?

Firma uzyskała 300 zł nadwyżki przychodu nad wartością sprzedanych towarów. To wynik przed uwzględnieniem pozostałych kosztów działalności i podatku dochodowego.

8. Marża i narzut — podobne słowa, inne obliczenia

Jeden plecak kosztuje firmę 100 zł netto, a jest sprzedawany za 150 zł netto. Różnica wynosi 50 zł.

Marżę odnosimy do ceny sprzedaży, a narzut do ceny zakupu. Narzut 50% nie oznacza marży 50%. W obu obliczeniach używamy wartości netto z naszego przykładu.

9. Co dzieje się z VAT?

Przy zakupie wystąpiło 230 zł VAT naliczonego. Przy sprzedaży powstało 207 zł VAT należnego. Zakładamy spełnienie warunków odliczenia w tym samym okresie.

W tym uproszczonym rozliczeniu występuje 23 zł nadwyżki VAT naliczonego nad należnym. Nie powstaje kwota VAT do zapłaty.

Nadwyżkę można przenieść na kolejny okres albo, po spełnieniu odpowiednich warunków, wykazać do zwrotu. Nie oznacza to automatycznego przelewu 23 zł na konto.

10. Księgowanie Wn i Ma — cały przykład

Pokazujemy uproszczone zapisy bez pośredniego konta „Rozliczenie zakupu”. W praktyce firma może go używać, zwłaszcza gdy otrzymanie faktury i przyjęcie towaru następują w różnych terminach.

Nazwy kont są opisowe. Ich numery i szczegółowa analityka zależą od planu kont przedsiębiorstwa.

11. Firma zarobiła 300 zł, ale pieniędzy ubyło. Jak to możliwe?

Załóżmy, że firma zapłaciła dostawcy za całą partię i otrzymała pieniądze za 6 sprzedanych plecaków.

Pieniędzy ubyło 123 zł, choć wynik na sprzedaży towarów wynosi 300 zł. To nie błąd — część pieniędzy pozostaje związana w niesprzedanych plecakach.

• Zmiana stanu pieniędzy: −123 zł.
• Pozostały zapas: 400 zł.
• Nadwyżka VAT do rozliczenia: 23 zł.

To kontrola skutków naszego przykładu po obu płatnościach, przy braku innych operacji. Nie jest uniwersalnym wzorem obliczania zysku firmy.

12. Co się stanie, gdy sprzedamy pozostałe 4 plecaki?

Jeżeli cena nadal wynosi 150 zł netto za sztukę, kolejna sprzedaż przyniesie:

• Przychód: 4 × 150 zł = 600 zł.
• Koszt towaru: 4 × 100 zł = 400 zł.
• Wynik na tej sprzedaży: 200 zł.
• Stan magazynu po wydaniu ostatnich sztuk: 0 zł.

Dla całej partii 10 plecaków przychód wyniesie 1 500 zł, koszt towarów 1 000 zł, a wynik na sprzedaży towarów 500 zł przed pozostałymi kosztami i podatkiem dochodowym.

13. Dokumenty — co potwierdza poszczególne zdarzenia?

Nazwy i organizacja dokumentów magazynowych zależą od systemu firmy. Sama faktura i faktyczne wydanie towaru mogą przypadać na różne daty. W naszym przykładzie sprzedaż i wydanie następują razem.

14. Najczęstsze pomyłki

• Cały zakup od razu zaliczony do kosztu sprzedaży. W naszym schemacie niesprzedane sztuki pozostają zapasem.
• Przychód liczony od kwoty brutto. Tutaj przychodem jest netto, a VAT rozliczamy osobno.
• Koszt wydania liczony po cenie sprzedaży. W przykładzie koszt jednej sztuki to 100 zł, a nie 150 zł.
• Zapłata klienta potraktowana jako kolejna sprzedaż. Przelew rozlicza istniejącą należność.
• 300 zł uznane za zysk netto. Najpierw trzeba uwzględnić pozostałe koszty i podatek dochodowy.
• Marża pomylona z narzutem. Różnią się podstawą obliczenia.

15. Krótkie zadania — sprawdź się

16. Co warto zapamiętać?

17. Źródła i zakres opracowania

Autorskie opracowanie edukacyjne Darkenz Finanse. Przykład dotyczy pełnych ksiąg rachunkowych, bieżącej ewidencji magazynowej i pełnego prawa do odliczenia VAT. Nie przedstawia zasad KPiR ani szczegółowego rozliczenia podatku dochodowego. Stawka VAT 23% jest założeniem przykładu i nie oznacza, że każdy towar podlega tej stawce.

Przy wielu dostawach po różnych cenach koszt rozchodu zależy od przyjętej metody wyceny. Koszty nabycia, rabaty i odpisy mogą także zmieniać wartość zapasu.

• Ustawa o rachunkowości — zasada memoriału i współmierności, wycena oraz ewidencja zapasów; w szczególności art. 6, 28 i 34. Aktualne brzmienie i zmiany dostępne w ELI.
• Ministerstwo Finansów — odliczenie i zwrot podatku VAT.
• Ministerstwo Finansów — podstawa prawna podatku VAT.

↑ Wróć do mapy wiedzy — przykłady księgowań