Przykłady i ćwiczenia – Laboratorium finansów

Biurko z analizami finansowymi
DARKENZ FINANSE • WARSZTATY I PRAKTYKA

Przykłady i ćwiczenia

Przelicz, sprawdź i zrozum: od budżetu domowego i księgowości po giełdę, kredyty, ryzyko, podatki i analizę spółek. 96 zadań z wynikami, 12 studiów przypadków, 6 wykresów i testy.

12bloków wiedzy
96zadań z rozwiązaniami
10kalkulatorów
24pytań testowych
Ważne: stawki i przepisy ulegają zmianom. Wszystkie liczby w zadaniach i wykresach są przykładowe. W modelach podatków, kredytów i wynagrodzeń stosujemy jawne uproszczenia; do realnych rozliczeń i decyzji sprawdź aktualne przepisy, stawki i umowy.
01 / KURS

12 modułów. 96 zadań z rozwiązaniami.

Zadania od podstawowych po zaawansowane. Wpisz własny wynik, sprawdź go i rozwiń szczegółowe rozwiązanie.

01Księgowość i bilansBilans, zapisy operacji, amortyzacja, wynik finansowy i rozliczanie kosztów.8 zadań
1.Bilans: wyznacz kapitał własnyPodstawowe

Bilans opiera się na równaniu aktywa = zobowiązania + kapitał własny.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Aktywa firmy to 240 000 zł, zobowiązania 88 000 zł. Ile wynosi kapitał własny?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

240 000 − 88 000 = 152 000 zł. Sprawdzenie: 88 000 + 152 000 = 240 000 zł.

2.Przychody minus kosztyPodstawowe

Wynik to różnica przychodów i kosztów przypisanych do okresu.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Sprzedaż 82 000 zł, koszty 64 500 zł. Oblicz wynik przed opodatkowaniem.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

82 000 − 64 500 = 17 500 zł zysku.

3.Amortyzacja liniowaPodstawowe

Amortyzacja w modelu liniowym rozkłada wartość środka trwałego na okres użytkowania.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Sprzęt kosztuje 60 000 zł; wartość końcowa 0, okres 5 lat. Ile wynosi roczna amortyzacja?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

60 000 / 5 = 12 000 zł rocznie. To koszt księgowy, nie wydatek gotówkowy co roku.

4.Zapas na koniec okresuPodstawowe

Stan końcowy = stan początkowy + zakupy − zużycie lub sprzedaż w jednostkach.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Na początku 120 szt., kupiono 260, wydano 310. Ile sztuk pozostało?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

120 + 260 − 310 = 70 sztuk.

5.Koszt własny sprzedażyŚrednie

W uproszczeniu KWS = zapas początkowy + zakupy − zapas końcowy.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Zapas początkowy 35 000 zł, zakupy 91 000 zł, zapas końcowy 29 000 zł. Ile wynosi KWS?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

35 000 + 91 000 − 29 000 = 97 000 zł.

6.Marża brutto na sprzedażyŚrednie

Marża brutto = (przychód − koszt własny sprzedaży) / przychód × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Przychód 160 000 zł, KWS 112 000 zł. Oblicz marżę brutto.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

Zysk brutto na sprzedaży: 160 000 − 112 000 = 48 000; 48 000 / 160 000 × 100% = 30%.

7.Zmiana należnościŚrednie

Należności na koniec = stan początkowy + sprzedaż na kredyt − wpłaty.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Należności początkowe 14 000 zł, sprzedaż z odroczoną płatnością 40 000 zł, wpłaty 31 000 zł. Oblicz stan końcowy.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

14 000 + 40 000 − 31 000 = 23 000 zł.

8.Uzgodnienie rachunku bankowegoZaawansowane

Uzgodnienie wyjaśnia różnicę między saldem ksiąg a saldem banku.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Saldo ksiąg 52 000 zł; prowizja nieujęta 350 zł; odsetki bankowe nieujęte 90 zł. Jakie saldo po korektach?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

52 000 − 350 + 90 = 51 740 zł.

02Podatki, VAT i cenyZadania z cen brutto i netto, VAT, podstawy opodatkowania i kontroli podatkowej.8 zadań
1.Cena brutto z VATPodstawowe

Cena brutto = cena netto × (1 + stawka VAT). Założona stawka to przykład edukacyjny.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Cena netto 800 zł, modelowa stawka VAT 23%. Oblicz brutto.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

800 × 1,23 = 984 zł.

2.Kwota VAT w cenie bruttoŚrednie

VAT w brutto wyznacza się: brutto × stawka / (100 + stawka).

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Cena brutto 615 zł i modelowa stawka VAT 23%. Ile VAT zawiera cena?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

615 × 23 / 123 = 115 zł.

3.Cena netto z ceny bruttoPodstawowe

Cena netto = brutto / (1 + VAT/100). Stawka jest założona dla zadania.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Cena brutto to 1 230 zł przy VAT 23%. Oblicz netto.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

1 230 / 1,23 = 1 000 zł.

4.VAT należny minus naliczonyŚrednie

W uproszczonym modelu VAT do rozliczenia jest różnicą VAT należnego i naliczonego podlegającego odliczeniu.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

VAT ze sprzedaży 11 500 zł, VAT od zakupów podlegający odliczeniu 7 900 zł. Ile wynosi różnica?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

11 500 − 7 900 = 3 600 zł. To model, nie pełna deklaracja.

5.Podatek w modelu liniowymPodstawowe

Kwota podatku w prostym modelu = podstawa × zadana stawka; realne podatki mają więcej zasad.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Modelowa podstawa 50 000 zł, przyjęta stawka 19%. Oblicz podatek bez ulg i zaliczek.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

50 000 × 0,19 = 9 500 zł.

6.Zmiana ceny po rabacieŚrednie

Rabat obniża podstawową cenę; dopiero od obniżonej ceny nalicza się założony VAT.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Cena netto 1 000 zł, rabat 10%, VAT 23%. Jaka jest cena brutto po rabacie?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

1 000 × 0,9 = 900 zł netto; 900 × 1,23 = 1 107 zł.

7.Podstawa dochodu w modeluŚrednie

Podstawa uproszczona = przychody − koszty uznane w ćwiczeniu.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Przychody 200 000 zł, koszty uznane 135 000 zł. Oblicz hipotetyczną podstawę dochodu.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

200 000 − 135 000 = 65 000 zł.

8.Korekta błędnej stawkiZaawansowane

Nieprawidłowa stawka może zmienić kwotę podatku w fakturze; wymagane są właściwe dokumenty korygujące.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Dla sprzedaży netto 10 000 zł naliczono 8% zamiast modelowych 23%. Jaka jest różnica w VAT?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

10 000 × (0,23 − 0,08) = 1 500 zł różnicy.

03Budżet domowy i oszczędzanieNadwyżki, cele oszczędnościowe, inflacja, poduszka bezpieczeństwa.8 zadań
1.Nadwyżka w budżecie domowymPodstawowe

Nadwyżka = wszystkie dochody − wszystkie wydatki w danym okresie.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Dochód 6 500 zł, wydatki 4 850 zł. Ile zostaje na koniec miesiąca?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

6 500 − 4 850 = 1 650 zł.

2.Stopa oszczędzaniaPodstawowe

Stopa oszczędzania = oszczędności / dochód × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Zarobki 7 000 zł, oszczędności 1 400 zł. Oblicz stopę oszczędzania.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

1 400 / 7 000 × 100% = 20%.

3.Poduszka bezpieczeństwaPodstawowe

Rezerwa jest często wyrażana w miesiącach niezbędnych wydatków.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Wydatki konieczne 3 200 zł miesięcznie; rezerwa ma pokryć 6 miesięcy. Jaka kwota jest potrzebna?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

3 200 × 6 = 19 200 zł.

4.Czas realizacji celuPodstawowe

Czas = brakująca kwota / regularna miesięczna wpłata, przy założeniu braku odsetek.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Cel 18 000 zł, odłożono 6 000 zł, wpłata miesięczna 1 000 zł. Ile miesięcy brakuje?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

(18 000 − 6 000) / 1 000 = 12 miesięcy.

5.Inflacja a siła nabywczaŚrednie

Realna wartość kwoty po wzroście cen wynika z podzielenia jej przez indeks cen.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Masz 10 800 zł po roku; ceny wzrosły modelowo o 8%. Ile ta kwota jest warta w cenach sprzed roku?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

10 800 / 1,08 = 10 000 zł.

6.Złożony wzrost cenŚrednie

Skumulowany wzrost cen nie jest zwykłą sumą rocznych stóp, lecz ich iloczynem.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Ceny wzrosły przez 2 lata o 10% i 5%. O ile procent łącznie?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

1,10 × 1,05 − 1 = 0,155, czyli 15,5%.

7.Rzeczywista zmiana płacyZaawansowane

Realny wzrost płacy = (1 + wzrost nominalny)/(1 + inflacja) − 1.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Pensja rośnie 8%, ceny 5%. Jaki jest przybliżony dokładny wzrost realny w procentach?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

(1,08 / 1,05 − 1) × 100% = 2,8571%, czyli około 2,86%.

8.Roczny koszt subskrypcjiŚrednie

Małe miesięczne wydatki tworzą duży roczny strumień kosztów.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Trzy abonamenty kosztują miesięcznie 29 zł, 39 zł i 52 zł. Ile rocznie?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

(29 + 39 + 52) × 12 = 1 440 zł.

04Kredyty, raty i zadłużenieRata stała, koszt odsetek, zdolność i wskaźniki zadłużenia.8 zadań
1.Proste odsetki kredytowePodstawowe

W uproszczonym przykładzie odsetki proste = kapitał × stopa roczna × czas.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Pożyczono 10 000 zł na rok po stałej modelowej stopie 9%. Ile odsetek?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

10 000 × 0,09 × 1 = 900 zł. Bez prowizji i innych opłat.

2.Rata kapitałowa malejącaPodstawowe

Przy równych częściach kapitału część kapitałowa raty to kwota kredytu / liczba rat.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Kredyt 120 000 zł, 60 rat malejących. Ile kapitału przypada miesięcznie?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

120 000 / 60 = 2 000 zł kapitału, do tego odsetki.

3.Pierwsza rata malejącaŚrednie

Pierwsza rata = stała część kapitałowa + odsetki od całego salda za pierwszy miesiąc.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Kredyt 60 000 zł na 60 miesięcy, stopa nominalna 12% rocznie, odsetki co miesiąc. Oblicz pierwszą ratę.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

60 000 / 60 = 1 000 zł kapitału; 60 000 × 0,12 / 12 = 600 zł odsetek; razem 1 600 zł.

4.Rata równa (annuitet)Zaawansowane

Rata równa = K × r / (1 − (1+r) do potęgi (−n)), gdzie r jest miesięczną stopą.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Kredyt 12 000 zł, 12 rat, oprocentowanie nominalne 12% rocznie. Ile wyniesie modelowa rata?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

r = 0,12/12 = 0,01; rata = 12 000 × 0,01/(1 − 1,01 potęga (−12)) ≈ 1 066,19 zł.

5.LTV kredytu hipotecznegoPodstawowe

LTV = kwota kredytu / wartość zabezpieczenia × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Mieszkanie warte 500 000 zł, kredyt 350 000 zł. Oblicz LTV.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

350 000 / 500 000 × 100% = 70%.

6.DTI – obciążenie dochoduPodstawowe

DTI porównuje miesięczne raty długu z dochodem netto w modelu.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Dochód netto 8 000 zł, suma rat 2 400 zł. Oblicz udział rat.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

2 400 / 8 000 × 100% = 30%.

7.Całkowity koszt raty modelowejŚrednie

Suma spłat to rata × liczba rat; różnica wobec kapitału obejmuje odsetki i opłaty ujęte w ratach.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

24 raty po 560 zł przy pożyczonym kapitale 12 000 zł. Jaki jest nadmiar spłat ponad kapitał?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

24 × 560 − 12 000 = 1 440 zł.

8.Koszt opóźnienia – modelZaawansowane

Odsetki proste w zadaniu = dług × roczna stawka × liczba dni/365; stawkę trzeba zweryfikować prawnie.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Dług 5 000 zł, modelowa stopa 12% i 30 dni opóźnienia. Ile odsetek prostych?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

5 000 × 0,12 × 30 / 365 ≈ 49,32 zł.

05Giełda i inwestowanieStopy zwrotu, dywidendy, koszty ETF, CAGR, koncentracja i spadki.8 zadań
1.Stopa zwrotu z akcjiPodstawowe

Prosta stopa zwrotu = (cena końcowa − cena początkowa)/cena początkowa.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Kupiono akcję za 100 zł, sprzedano za 112 zł. Oblicz procentową stopę zwrotu bez opłat.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

12 / 100 × 100% = 12%.

2.Stopa dywidendyPodstawowe

Stopa dywidendy = dywidenda na akcję / cena akcji × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Spółka wypłaca 6 zł dywidendy na akcję kosztującą 150 zł. Oblicz stopę dywidendy.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

6 / 150 × 100% = 4%.

3.Całkowity zwrot akcjiŚrednie

Uwzględnij zmianę kursu i wypłaconą dywidendę, pomijając podatki i prowizje.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Akcja kupiona za 80 zł, sprzedana za 85 zł, dywidenda 3 zł. Ile procent wynosi łączna stopa zwrotu?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

(85 − 80 + 3) / 80 × 100% = 10%.

4.Prowizje w transakcjiŚrednie

Wynik netto transakcyjny uwzględnia prowizję zakupu i sprzedaży (bez podatku).

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Kupno 10 akcji po 100 zł, sprzedaż 10 po 110 zł, prowizja po 5 zł za każdą transakcję. Wynik?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

Sprzedaż 1 100 − zakup 1 000 − 5 − 5 = 90 zł.

5.CAGR z dwóch latZaawansowane

CAGR = (wartość końcowa / początkowa) do potęgi (1/liczba lat) − 1.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Kapitał wzrósł ze 100 000 zł do 121 000 zł w 2 lata. Jaki CAGR?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

(121 000 / 100 000) do potęgi (1/2) − 1 = 10% rocznie.

6.Maksymalne obsunięcieŚrednie

Obsunięcie = (szczyt − minimum po szczycie)/szczyt × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Portfel spadł od lokalnego szczytu 50 000 zł do 36 000 zł. Oblicz obsunięcie.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

14 000 / 50 000 × 100% = 28%.

7.Udział pozycji w portfeluPodstawowe

Udział = wartość pozycji / wartość całego portfela × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Akcje jednej spółki warte 18 000 zł w portfelu 60 000 zł. Jaki udział?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

18 000 / 60 000 × 100% = 30%.

8.Orientacyjny roczny koszt ETFZaawansowane

W szkolnym modelu koszt roczny ≈ wartość inwestycji × wskaźnik kosztów (bez dziennych zmian wartości).

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Wartość inwestycji 50 000 zł, TER 0,30% rocznie. Ile to orientacyjnie zł rocznie?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

50 000 × 0,003 = 150 zł; TER nie musi być pobierany jako osobna faktura.

06Analiza spółkiMarże, rentowności, EPS, C/Z, C/WK, EBITDA i struktura finansowania.8 zadań
1.EPS – zysk na akcjęPodstawowe

EPS = zysk przypisany akcjonariuszom / średnia liczba akcji.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Zysk netto dla akcjonariuszy 24 mln zł, 8 mln akcji. EPS?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

24 mln / 8 mln = 3 zł na akcję.

2.C/Z – cena do zyskuPodstawowe

C/Z = kurs akcji / EPS, gdy EPS jest dodatni.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Kurs 72 zł, EPS 6 zł. Oblicz C/Z.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

72 / 6 = 12.

3.C/WK – cena do wartości księgowejŚrednie

C/WK = kapitalizacja / księgowa wartość kapitału własnego.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Kapitalizacja 300 mln zł, kapitał własny 200 mln zł. Oblicz C/WK.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

300 / 200 = 1,5.

4.ROE – zwrot z kapitałuŚrednie

ROE = wynik netto / średni kapitał własny × 100% (modelowy).

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Zysk netto 15 mln zł, średni kapitał własny 100 mln zł. Oblicz ROE.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

15 / 100 × 100% = 15%.

5.ROA – zwrot z aktywówŚrednie

ROA = zysk netto / średnie aktywa × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Zysk netto 12 mln zł, średnie aktywa 300 mln zł. Oblicz ROA.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

12 / 300 × 100% = 4%.

6.Marża nettoPodstawowe

Marża netto = zysk netto / przychód × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Firma osiągnęła 18 mln zł zysku netto przy 180 mln zł przychodów. Ile wynosi marża netto?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

18 / 180 × 100% = 10%.

7.EV/EBITDAZaawansowane

Wycena EV/EBITDA dzieli wartość przedsiębiorstwa przez EBITDA; porównania wymagają kontekstu branży.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Enterprise Value 450 mln zł, EBITDA 75 mln zł. Oblicz mnożnik.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

450 / 75 = 6 razy.

8.Wskaźnik zadłużenia aktywówŚrednie

Wskaźnik = zobowiązania ogółem / aktywa ogółem × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Zobowiązania 90 mln zł, aktywa 240 mln zł. Ile procent aktywów finansują zobowiązania?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

90 / 240 × 100% = 37,5%.

07Należności i płynnośćDSO, DPO, DIO, CCC, kapitał obrotowy, wskaźniki i prognoza gotówki.8 zadań
1.Kapitał obrotowy nettoPodstawowe

Kapitał obrotowy netto = aktywa obrotowe − zobowiązania krótkoterminowe.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Aktywa obrotowe 270 000 zł, zobowiązania krótkoterminowe 160 000 zł. Wynik?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

270 000 − 160 000 = 110 000 zł.

2.Wskaźnik bieżącej płynnościPodstawowe

Current ratio = aktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Aktywa obrotowe 300 000 zł, zobowiązania krótkoterminowe 150 000 zł. Wskaźnik?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

300 000 / 150 000 = 2,0.

3.Wskaźnik szybkiŚrednie

Quick ratio = (aktywa obrotowe − zapasy) / zobowiązania krótkoterminowe (model).

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Aktywa 280 000 zł, zapasy 80 000 zł, zobowiązania krótkie 160 000 zł. Ile wynosi quick ratio?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

(280 000 − 80 000)/160 000 = 1,25.

4.DSO – czas ściągania należnościŚrednie

DSO = średnie należności / sprzedaż kredytowa × liczba dni, dla jednorodnego okresu.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Średnie należności 120 000 zł, roczna sprzedaż kredytowa 1 200 000 zł, 365 dni. DSO?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

120 000 / 1 200 000 × 365 = 36,5 dnia.

5.DPO – termin spłaty zobowiązańŚrednie

DPO = średnie zobowiązania / roczne zakupy kredytowe × 365, dla uproszczonego modelu.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Średnie zobowiązania 90 000 zł, roczne zakupy 730 000 zł. Oblicz DPO.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

90 000 / 730 000 × 365 = 45 dni.

6.DIO – czas przetrzymywania zapasówŚrednie

DIO = średni zapas / roczny koszt własny sprzedaży × 365 dni.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Średni zapas 80 000 zł, roczny KWS 730 000 zł. DIO?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

80 000 / 730 000 × 365 = 40 dni.

7.Cykl konwersji gotówkiPodstawowe

CCC = DIO + DSO − DPO.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

DIO = 35 dni, DSO = 50 dni, DPO = 40 dni. Jaki CCC?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

35 + 50 − 40 = 45 dni.

8.Prognoza salda gotówkiPodstawowe

Saldo końcowe = początkowe + wpływy − wydatki.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Saldo 20 000 zł, wpływy 75 000 zł, wydatki 82 000 zł. Saldo końcowe?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

20 000 + 75 000 − 82 000 = 13 000 zł.

08Firma, koszty i controllingMarża pokrycia, próg rentowności, narzut, zapasy, budżet i odchylenia.8 zadań
1.Narzut handlowyPodstawowe

Narzut = (cena − koszt) / koszt × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Koszt produktu 80 zł, cena netto 120 zł. Oblicz narzut.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

40 / 80 × 100% = 50%.

2.Marża handlowaPodstawowe

Marża = (cena − koszt) / cena × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Cena 120 zł, koszt 80 zł. Oblicz marżę.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

40 / 120 × 100% = 33,33%.

3.Próg rentowności w sztukachŚrednie

BEP = koszty stałe / (cena − koszt zmienny na sztukę).

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Koszty stałe 40 000 zł, cena 100 zł, koszt zmienny 60 zł. Jaki próg sztuk?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

40 000 / (100 − 60) = 1 000 sztuk.

4.Zysk operacyjny modelowyŚrednie

Zysk = liczba sprzedanych sztuk × marża pokrycia − koszty stałe.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Sprzedano 1 300 sztuk z marżą pokrycia 50 zł/szt.; koszty stałe 40 000 zł. Zysk?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

1 300 × 50 − 40 000 = 25 000 zł.

5.Odchylenie kosztówPodstawowe

Odchylenie = koszt rzeczywisty − budżet. Dodatnie oznacza przekroczenie.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Budżet kosztów 200 000 zł, koszt rzeczywisty 222 000 zł. O ile procent przekroczono budżet?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

22 000 / 200 000 × 100% = 11%.

6.ROI z przedsięwzięciaŚrednie

ROI = (korzyść netto / nakład) × 100%, przy jednoznacznym zdefiniowaniu korzyści.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Nakład 50 000 zł, korzyść 62 500 zł, koszt 50 000 zł. ROI?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

(62 500 − 50 000)/50 000 × 100% = 25%.

7.Rotacja zapasówŚrednie

Rotacja zapasów = koszt własny sprzedaży / średnia wartość zapasów.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

KWS roczny 1 200 000 zł, średni zapas 200 000 zł. Rotacja w roku?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

1 200 000 / 200 000 = 6 razy.

8.Marża bezpieczeństwaZaawansowane

Marża bezpieczeństwa sprzedaży = (sprzedaż rzeczywista − BEP) / sprzedaż rzeczywista × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Sprzedaż 1 500 sztuk, próg rentowności 1 000 sztuk. Jaka marża bezpieczeństwa?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

500 / 1 500 × 100% = 33,33%.

09Kadry, płace i organizacja pracyKoszt zatrudnienia, rotacja, absencja i matematyczne modele czasu pracy.8 zadań
1.Koszt pracodawcy w modeluPodstawowe

Przyjęty narzut składkowo-kosztowy to założenie zadania, nie rzeczywista lista płac.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Wynagrodzenie brutto 6 000 zł, hipotetyczny narzut pracodawcy 20%. Koszt całkowity?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

6 000 × 1,20 = 7 200 zł.

2.Wynagrodzenie godzinowePodstawowe

Wynagrodzenie za przepracowane godziny w modelu = stawka × liczba godzin.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Stawka 35 zł/h, 160 godzin. Łączna kwota?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

35 × 160 = 5 600 zł.

3.Dodatkowe godziny w modeluŚrednie

Wartość dodatkowej pracy jest liczona według zadanego mnożnika, bez przesądzania zasad kodeksowych.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

10 dodatkowych godzin po stawce 40 zł/h i mnożniku 1,5. Ile wynosi hipotetyczna płatność?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

10 × 40 × 1,5 = 600 zł.

4.Wskaźnik rotacji kadrPodstawowe

Rotacja = liczba odejść / średnie zatrudnienie × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

W roku odeszło 12 osób, średnie zatrudnienie wynosiło 80 osób. Rotacja?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

12 / 80 × 100% = 15%.

5.Absencja godzinowaŚrednie

Absencja = nieobecne godziny / planowane godziny × 100% (w zdefiniowanym modelu).

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Zespół miał 2 000 zaplanowanych godzin, z czego 120 nieobecnych. Wskaźnik?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

120 / 2 000 × 100% = 6%.

6.Produktywność na pracownikaPodstawowe

Produktywność w tym zadaniu = przychód / liczba pracowników.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Roczny przychód 12 mln zł, 40 pracowników. Przychód na osobę?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

12 000 000 / 40 = 300 000 zł.

7.Model proporcji urlopuŚrednie

Przeliczenie matematyczne nie zastępuje zasad prawnych nabycia i zaokrągleń urlopu.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Roczny modelowy wymiar 24 dni, praca 9 miesięcy. Wynik proporcjonalny?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

24 × 9/12 = 18 dni (model matematyczny).

8.Koszt wdrożenia pracownikówŚrednie

Koszt wdrożenia = liczba osób × koszt szkolenia na osobę + koszt materiałów.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

5 osób, 2 400 zł szkolenia na osobę, materiały 3 000 zł. Łączny koszt?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

5 × 2 400 + 3 000 = 15 000 zł.

10Ryzyka, kontrole i nadużyciaStrata oczekiwana, ocena ryzyka, błędy w danych i skuteczność kontroli.8 zadań
1.Oczekiwana strataPodstawowe

Oczekiwana strata = prawdopodobieństwo × konsekwencja finansowa.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Ryzyko straty 100 000 zł z prawdopodobieństwem 4%. Jaka oczekiwana strata?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

100 000 × 0,04 = 4 000 zł.

2.Pozostałe ryzyko po kontroliŚrednie

Model redukcji ryzyka: nowa oczekiwana strata = stara × (1 − skuteczność).

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Oczekiwana strata przed kontrolą 20 000 zł, redukcja 70%. Ile zostaje?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

20 000 × (1 − 0,70) = 6 000 zł.

3.Skuteczność wykrywania błędówPodstawowe

Skuteczność = wykryte błędy / wszystkie faktyczne błędy × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Kontrola wykryła 45 z 60 istniejących błędów. Jaka skuteczność?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

45 / 60 × 100% = 75%.

4.Wskaźnik fałszywych alarmówŚrednie

Fałszywe alarmy / wszystkie alarmy × 100% pokazują obciążenie kontrolą.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

System dał 40 alertów, z czego 10 niepotwierdzonych. Jaki procent stanowią fałszywe alerty?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

10 / 40 × 100% = 25%.

5.Strata z wyłudzeniaPodstawowe

Strata netto = wypłacona kwota − kwota odzyskana.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Firma wypłaciła 50 000 zł na fałszywy rachunek i odzyskała 12 000 zł. Strata netto?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

50 000 − 12 000 = 38 000 zł.

6.Koncentracja ryzyka klientaŚrednie

Udział największego klienta w należnościach pokazuje ekspozycję na jego płatności.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Należności ogółem 300 000 zł, od jednego klienta 120 000 zł. Udział?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

120 000 / 300 000 × 100% = 40%.

7.Opłacalność kontroliZaawansowane

Prosty wynik wdrożenia = uniknięte oczekiwane straty − koszt kontroli.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Kontrola kosztuje 8 000 zł rocznie, ogranicza oczekiwaną stratę o 25 000 zł. Wynik netto?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

25 000 − 8 000 = 17 000 zł.

8.Łączna oczekiwana strataZaawansowane

Dla sumy niezależnie ocenianych scenariuszy dodajemy ich wartości oczekiwane.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Scenariusz A: strata 80 000 zł z prawdopodobieństwem 5%; B: 30 000 zł z prawdopodobieństwem 10%. Łącznie?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

80 000 × 0,05 + 30 000 × 0,10 = 4 000 + 3 000 = 7 000 zł.

11Ekonomia i gospodarkaPKB, inflacja, płaca realna, stopy, kursy walut, bezrobocie.8 zadań
1.Stopa wzrostu PKBPodstawowe

Stopa wzrostu = (wartość nowa − stara)/stara × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

PKB wzrósł z 900 mld zł do 945 mld zł (dane modelowe). Jaki wzrost?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

45 / 900 × 100% = 5%.

2.Inflacja koszykaPodstawowe

Inflacja koszyka = (koszt nowy − koszt stary)/koszt stary × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Koszyk kosztował 500 zł, obecnie 540 zł. Inflacja koszyka?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

40 / 500 × 100% = 8%.

3.Realne oprocentowanieZaawansowane

Wzór Fishera: realna stopa = (1 + stopa nominalna)/(1 + inflacja) − 1.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Nominalna stopa 7%, inflacja 4%. Oblicz stopę realną w procentach.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

((1,07 / 1,04) − 1) × 100% ≈ 2,88%.

4.Stopa bezrobociaPodstawowe

Stopa bezrobocia w definicji ćwiczenia = bezrobotni / siła robocza × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Liczba bezrobotnych 500 tys., aktywnych zawodowo 10 mln. Stopa?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

500 000 / 10 000 000 × 100% = 5%.

5.Zmiana kursu walutŚrednie

Zmiana procentowa kursu = (nowy − stary)/stary × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

EUR/PLN wzrósł modelowo z 4,00 do 4,40. O ile procent wzrósł kurs?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

0,40/4,00 × 100% = 10%.

6.Koszt importuPodstawowe

Wartość importu w zł = kwota waluty × kurs, pomijając marże i opłaty.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Firma kupuje 10 000 EUR po hipotetycznym kursie 4,25 zł. Ile zł zapłaci?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

10 000 × 4,25 = 42 500 zł.

7.Relacja długu do PKBŚrednie

Dług/PKB = dług publiczny / PKB × 100%, przy zgodnej definicji.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Modelowy dług 1,5 bln zł, PKB 3,0 bln zł. Relacja?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

1,5 / 3,0 × 100% = 50%.

8.Skumulowany spadek i wzrostZaawansowane

Po zmianach procentowych wartość końcowa = początkowa × (1+r1) × (1+r2).

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Produkcja spadła o 10%, potem wzrosła o 10%. Ile procent poniżej punktu wyjścia jest teraz?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

0,90 × 1,10 = 0,99, czyli 1% poniżej stanu początkowego.

12Statystyka i analiza danychŚrednia, mediana, wagi, zmienność, indeksy, prognozy i proste modele.8 zadań
1.Średnia arytmetycznaPodstawowe

Średnia = suma obserwacji / liczba obserwacji.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Przychody z 3 miesięcy wyniosły 10, 20 i 30 tys. zł. Średnia w tys. zł?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

(10 + 20 + 30)/3 = 20 tys. zł.

2.Mediana danychPodstawowe

Mediana to wartość środkowa po uporządkowaniu obserwacji.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Wyniki: 2, 5, 9, 12, 100. Jaka mediana?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

Środkową (trzecią) wartością jest 9; skrajna obserwacja 100 jej nie zmienia.

3.Średnia ważonaŚrednie

Średnia ważona = suma(waga × wartość)/suma wag.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Produkt A: 100 szt. po 10 zł; B: 300 szt. po 20 zł. Średnia cena sztuki?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

(100 × 10 + 300 × 20)/(100 + 300) = 17,50 zł.

4.Indeks o podstawie 100Podstawowe

Indeks wartości = wartość nowa / bazowa × 100.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Sprzedaż bazowa 80 tys. zł, nowa 104 tys. zł. Jaki indeks?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

104 / 80 × 100 = 130.

5.Odchylenie standardowe populacjiZaawansowane

Dla populacji: pierwiastek ze średniej kwadratów odchyleń od średniej.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Dane: 2, 4, 6. Jakie jest odchylenie standardowe populacji?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

Średnia = 4; wariancja = (4 + 0 + 4)/3 = 8/3; odchylenie ≈ 1,63.

6.Zmiana procentowaPodstawowe

Zmiana % = (nowa wartość − stara)/stara × 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Przychód wzrósł z 200 tys. zł do 230 tys. zł. O ile procent?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

30 / 200 × 100% = 15%.

7.Prognoza średniej z 3 okresówŚrednie

Średnia ruchoma z 3 ostatnich okresów = suma 3 ostatnich wartości / 3.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Ostatnie sprzedaże to 90, 105, 120 szt. Jaka prosta prognoza na następny okres?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

(90 + 105 + 120)/3 = 105 szt.

8.Ważony wynik dwóch scenariuszyZaawansowane

Wartość oczekiwana = suma(prawdopodobieństwo × wynik). Prawdopodobieństwa muszą sumować się do 100%.

Wskazówka

Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.

Sprawdź się

Prawdopodobieństwo 70% zysku 100 zł i 30% straty 50 zł. Jaki wynik oczekiwany?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

0,7 × 100 + 0,3 × (−50) = 70 − 15 = 55 zł.

02 / ŚCIĄGA

Tablica najważniejszych wzorów

Wzory pomagają rozwiązać zadania. Przed użyciem w realnej analizie sprawdź definicje okresów, licznika i mianownika.

WskaźnikUproszczony wzórJak interpretować?
Marża(cena − koszt) / cena × 100%Udział marży w cenie produktu
Narzut(cena − koszt) / koszt × 100%Udział marży w koszcie
Wynikprzychody − kosztyWynik przed innymi korektami
Kapitał własnyaktywa − zobowiązaniaUproszczona relacja bilansowa
VAT bruttonetto × (1 + stawka/100)Model faktury ze wskazaną stawką
CAGR(koniec/początek)^(1/lata) − 1Geometryczny wzrost roczny
BEPkoszty stałe / (cena − koszt zmienny)Minimalna liczba jednostek
DSOśrednie należności/sprzedaż × dniPrzybliżony czas wpływu należności
CCCDIO + DSO − DPOCykl zamrożenia gotówki
Current ratioaktywa obrotowe/zobowiązania krótkieBieżąca płynność
ROEzysk netto/średni kapitał × 100%Rentowność kapitału
C/Zkurs akcji/EPSWycena ceny względem zysku
Realna stopa(1+nominalna)/(1+inflacja)−1Oprocentowanie po korekcie cenowej
LTVkredyt/wartość zabezpieczenia × 100%Udział długu w wartości zabezpieczenia
Oczekiwana strataprawdopodobieństwo × skutekWartość oczekiwana ryzyka
03 / LABORATORIUM

6 wykresów do samodzielnej interpretacji

Wszystkie serie są modelowymi danymi do ćwiczeń. Rozwiń wartości, sprawdź trend i wyciągnij wniosek.

SYMULACJA • DANE MODELOWE

Pokaż wartości użyte na wykresie
04 / NARZĘDZIA

10 kalkulatorów finansowych

Marża, VAT, próg rentowności, rata kredytu, CAGR, DSO, płynność, gotówka, inflacja i ryzyko. Edukacyjne modele – nie oferta finansowa ani rozliczenie podatkowe.

Marża procentowa

(Cena−koszt) / cena × 100%—

Cena z VAT

Przykładowa stawka – sprawdź właściwą dla towaru—

Próg rentowności

Minimalna liczba jednostek bez straty—

Rata równa kredytu

Model bez prowizji, ubezpieczeń i zmiennej stopy—

Średnioroczna stopa zwrotu

CAGR, przed kosztami i podatkami—

DSO należności

Średni modelowy okres spłaty należności—

Płynność bieżąca

Current ratio—

Prognoza gotówki

Saldo końcowe może być ujemne—

Skumulowana inflacja

Dokładny iloczyn zmian poziomu cen—

Oczekiwana strata

Wartość oczekiwana, nie pewna kwota straty—
05 / CASE STUDIES

12 rozbudowanych sytuacji z życia firmy i inwestora

Każdy przypadek ma dane, pytanie oraz rozwiązanie z interpretacją. Wszystkie są fikcyjne, nie dotyczą konkretnych klientów ani spółek.

01 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Sklep internetowy przed sezonem

Sprzedaż netto 200 000 zł. Koszt towaru 110 000 zł, marketing 28 000 zł, pensje 35 000 zł. Należności od klientów 55 000 zł, zobowiązania handlowe 40 000 zł.

Pytanie:

Wylicz wynik operacyjny w modelu oraz nadwyżkę należności nad zobowiązaniami.

Pokaż rozwiązanie i interpretację

200 000 − 110 000 − 28 000 − 35 000 = 27 000 zł zysku modelowego. Należności przewyższają zobowiązania o 15 000 zł; zysk nie oznacza takiej samej kwoty na koncie.

02 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Wybór kredytu do firmy

Firma potrzebuje 90 000 zł. Oferta A: 12 rat po 8 000 zł; oferta B: 18 rat po 5 600 zł. Zakładamy brak innych kosztów.

Pytanie:

Policz sumę spłat i różnicę całkowitego kosztu.

Pokaż rozwiązanie i interpretację

A = 96 000 zł, B = 100 800 zł. Oferta B kosztuje 4 800 zł więcej, ale ma niższą ratę. Nie ocenia to RRSO ani ryzyka płynności.

03 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Cena produktu po rabacie

Koszt zmienny 72 zł, cena wyjściowa 120 zł. Firma rozważa 15% rabatu dla dużego kontraktu.

Pytanie:

Oblicz cenę po rabacie, marżę pokrycia i jej procent od ceny.

Pokaż rozwiązanie i interpretację

Cena = 120×0,85 = 102 zł. Marża pokrycia 102−72 = 30 zł; udział w cenie 30/102 = 29,41%.

04 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Portfel w czasie spadków

Portfel 100 000 zł: 60% akcje, 40% obligacje. Akcje spadają o 20%, obligacje rosną o 5%.

Pytanie:

Oblicz wartość portfela i stopę zwrotu.

Pokaż rozwiązanie i interpretację

60 000×0,8 + 40 000×1,05 = 90 000 zł; stopa zwrotu −10%. Model nie uwzględnia przepływów i opłat.

05 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Sygnały ostrzegawcze w sprawozdaniu

Przychód spółki wzrósł 20%, a należności 75%. Gotówka operacyjna pogorszyła się ze 100 do 20 mln zł.

Pytanie:

Wyjaśnij dwa sygnały ostrzegawcze i zaproponuj kontrole.

Pokaż rozwiązanie i interpretację

Szybszy wzrost należności niż sprzedaży może wskazywać wydłużenie płatności lub problemy jakości sprzedaży. Sprawdź aging należności, odpisy i uzgodnienie CFO z wynikiem.

06 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Plan kadrowy dla projektu

Zadanie wymaga 2 400 roboczogodzin, a pracownik może realnie przepracować 120 godzin projektowych miesięcznie.

Pytanie:

Ilu pracowników potrzeba w miesiąc bez nadgodzin?

Pokaż rozwiązanie i interpretację

2 400 / 120 = 20 osób, zakładając jednakową wydajność i brak dodatkowych ograniczeń.

07 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Ocena kontrahenta

Kontrahent ma 60 000 zł zaległości po 90 dniach. W poprzednim roku opłacił 95% faktur na czas, obecnie 60%.

Pytanie:

Jakie trzy działania podejmie analityk kredytowy?

Pokaż rozwiązanie i interpretację

Zweryfikuje wiekowanie i limity, wstrzyma dodatkową ekspozycję lub zażąda zabezpieczenia, potwierdzi saldo i harmonogram spłaty. Nie zakłada automatycznie popełnienia oszustwa.

08 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Inflacja i budżet rodziny

Dochody rodziny rosną z 7 000 zł do 7 350 zł, koszyk zakupowy z 5 000 zł do 5 400 zł.

Pytanie:

Porównaj dynamikę dochodu i kosztów.

Pokaż rozwiązanie i interpretację

Dochód wzrósł o 5%, koszyk o 8%. Różnica dynamik = −3 p.p. Mimo nominalnego wzrostu płacy koszyk staje się relatywnie droższy.

09 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Spadek cen akcji i margin of safety

Inwestor analizuje firmę z modelem wartości godziwej 150 zł/akcję. Kurs wynosi 105 zł, ale szacunek wartości jest niepewny.

Pytanie:

Oblicz dyskonto ceny do wartości modelowej.

Pokaż rozwiązanie i interpretację

(150−105)/150 × 100% = 30%. Jest to dyskonto do własnego szacunku, nie gwarantowany margines bezpieczeństwa.

10 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Wykrycie duplikatu faktury

Księgowość ma dwie faktury o tym samym numerze, dacie, NIP i kwocie 9 840 zł brutto.

Pytanie:

Jak sprawdzić duplikat i potencjalną stratę?

Pokaż rozwiązanie i interpretację

Zweryfikować oryginalne dokumenty, status płatności, dane kontrahenta i źródło importu; przy podwójnej wypłacie potencjalna strata płynności wyniosłaby 9 840 zł, przed odzyskiem.

11 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Rebalancing portfela

Portfel wart 120 000 zł ma 75% akcji i 25% obligacji. Cel to 60%/40%, bez kosztów i podatków.

Pytanie:

Jaką kwotę trzeba przesunąć z akcji do obligacji?

Pokaż rozwiązanie i interpretację

Akcje obecnie 90 000 zł, docelowo 72 000 zł. Przesuń 18 000 zł do obligacji.

12 • ZADANIE ZINTEGROWANE

Decyzja o inwestycji maszynowej

Maszyna kosztuje 100 000 zł. Model zakłada cztery roczne oszczędności po 30 000 zł bez dyskonta.

Pytanie:

Podaj prosty okres zwrotu i istotne ograniczenie tego pomiaru.

Pokaż rozwiązanie i interpretację

100 000 / 30 000 = 3,33 roku. Prosty okres zwrotu nie uwzględnia wartości pieniądza w czasie ani przepływów po okresie zwrotu.

06 / EGZAMIN

Egzamin praktyczny – 24 pytania

Sprawdź rachunki i interpretację 24 zadań. Po wysłaniu testu pojawią się poprawne odpowiedzi i objaśnienia.

1. Aktywa firmy to 240 000 zł, zobowiązania 88 000 zł. Ile wynosi kapitał własny?

2. Sprzedaż 82 000 zł, koszty 64 500 zł. Oblicz wynik przed opodatkowaniem.

3. Przychód 160 000 zł, KWS 112 000 zł. Oblicz marżę brutto.

4. Cena netto 800 zł, modelowa stawka VAT 23%. Oblicz brutto.

5. Cena brutto to 1 230 zł przy VAT 23%. Oblicz netto.

6. Cena netto 1 000 zł, rabat 10%, VAT 23%. Jaka jest cena brutto po rabacie?

7. Zarobki 7 000 zł, oszczędności 1 400 zł. Oblicz stopę oszczędzania.

8. Cel 18 000 zł, odłożono 6 000 zł, wpłata miesięczna 1 000 zł. Ile miesięcy brakuje?

9. Trzy abonamenty kosztują miesięcznie 29 zł, 39 zł i 52 zł. Ile rocznie?

10. Kredyt 120 000 zł, 60 rat malejących. Ile kapitału przypada miesięcznie?

11. Dochód netto 8 000 zł, suma rat 2 400 zł. Oblicz udział rat.

12. Dług 5 000 zł, modelowa stopa 12% i 30 dni opóźnienia. Ile odsetek prostych?

13. Spółka wypłaca 6 zł dywidendy na akcję kosztującą 150 zł. Oblicz stopę dywidendy.

14. Kapitał wzrósł ze 100 000 zł do 121 000 zł w 2 lata. Jaki CAGR?

15. Zysk netto dla akcjonariuszy 24 mln zł, 8 mln akcji. EPS?

16. Enterprise Value 450 mln zł, EBITDA 75 mln zł. Oblicz mnożnik.

17. Aktywa 280 000 zł, zapasy 80 000 zł, zobowiązania krótkie 160 000 zł. Ile wynosi quick ratio?

18. DIO = 35 dni, DSO = 50 dni, DPO = 40 dni. Jaki CCC?

19. Sprzedano 1 300 sztuk z marżą pokrycia 50 zł/szt.; koszty stałe 40 000 zł. Zysk?

20. Sprzedaż 1 500 sztuk, próg rentowności 1 000 sztuk. Jaka marża bezpieczeństwa?

21. 10 dodatkowych godzin po stawce 40 zł/h i mnożniku 1,5. Ile wynosi hipotetyczna płatność?

22. Roczny modelowy wymiar 24 dni, praca 9 miesięcy. Wynik proporcjonalny?

23. Firma wypłaciła 50 000 zł na fałszywy rachunek i odzyskała 12 000 zł. Strata netto?

24. Produkt A: 100 szt. po 10 zł; B: 300 szt. po 20 zł. Średnia cena sztuki?

07 / SŁOWNIK

Najważniejsze pojęcia

Szybkie definicje bez niepotrzebnego żargonu.

Bilans

Zestawienie aktywów i źródeł ich finansowania na konkretny dzień.

Aktywa

Kontrolowane zasoby o potencjale korzyści ekonomicznych.

Pasywa

Kapitał własny oraz zobowiązania jako źródła finansowania aktywów.

KWS

Koszt własny sprzedanych produktów lub towarów.

Amortyzacja

Rozłożenie wartości zużycia środka trwałego w okresach użytkowania.

Przychód

Wielkość zwiększająca wynik według właściwych zasad ewidencji.

Wynik netto

Wynik po uwzględnieniu podatków i innych pozycji sprawozdawczych.

VAT należny

VAT wynikający z opodatkowanej sprzedaży w odpowiednich warunkach.

VAT naliczony

VAT związany z zakupami, którego odliczenie zależy od przepisów.

Inflacja

Zmiana ogólnego poziomu cen mierzona określonym indeksem.

Poduszka bezpieczeństwa

Rezerwa środków na nieoczekiwane wydatki.

Stopa oszczędzania

Oszczędności w relacji do dochodu w tym samym okresie.

Rata annuitetowa

Rata równa w modelu kredytu ze stałym nominalnym oprocentowaniem.

LTV

Relacja kwoty kredytu do wartości jego zabezpieczenia.

DTI

Relacja rat długu do dochodu według określonej definicji.

CAGR

Średnioroczna geometryczna stopa wzrostu.

Dywidenda

Wypłata zysku akcjonariuszom w odpowiednich warunkach.

TER

Syntetyczny wskaźnik kosztów bieżących funduszu według metodologii produktu.

EPS

Zysk na jedną akcję.

C/Z

Cena akcji podzielona przez zysk na akcję.

C/WK

Relacja rynkowej ceny kapitału do jego księgowej wartości.

ROE

Rentowność kapitału własnego.

ROA

Rentowność aktywów.

EV/EBITDA

Wskaźnik wartości przedsiębiorstwa do EBITDA.

Kapitał obrotowy

Różnica aktywów obrotowych i zobowiązań krótkoterminowych w podstawowym ujęciu.

DSO

Liczba dni odpowiadająca okresowi spłaty należności w określonym modelu.

DPO

Modelowy okres regulowania zobowiązań handlowych.

DIO

Modelowy czas utrzymywania zapasów.

CCC

Cykl konwersji gotówki = DIO + DSO − DPO.

Marża

Zysk w relacji do ceny sprzedaży.

Narzut

Zysk w relacji do kosztu zakupu/produkcji.

BEP

Próg rentowności, na którym wynik modelowy wynosi zero.

Absencja

Nieobecności w relacji do planowanego czasu pracy.

Rotacja

Zmiana składu zatrudnienia, zwykle oceniana w czasie.

Ryzyko oczekiwane

Prawdopodobieństwo zdarzenia pomnożone przez jego skutek finansowy.

Kontrola wewnętrzna

Proces zmniejszania prawdopodobieństwa błędu lub nadużycia.

PKB

Wartość dodana i produkcja końcowa w gospodarce według metodologii rachunków narodowych.

Stopa bezrobocia

Udział bezrobotnych w populacji siły roboczej według przyjętej definicji.

Indeks

Wskaźnik zmiany poziomu zmiennej w odniesieniu do okresu bazowego.

Mediana

Środkowa wartość uporządkowanej próby.

Średnia ważona

Średnia uwzględniająca różne wagi obserwacji.

Odchylenie standardowe

Miara rozproszenia wartości wokół średniej.

Wartość oczekiwana

Suma wyników ważonych prawdopodobieństwem.

08 / ŹRÓDŁA

Gdzie weryfikować przepisy i dane

Sprawdzaj aktualne przepisy i komunikaty; strona ma charakter edukacyjny.

09 / ARCHIWUM

Archiwum wcześniejszych materiałów – Przykłady i ćwiczenia

Oryginalne publikacje pozostają na swoich adresach. Pokazujemy tylko te, które udało się rzeczywiście odczytać z Twojej witryny lub ręcznie przypisać w ustawieniach.

Archiwum istniejących materiałówWczytywanie listy…
  1. Dług firmy wobec dostawcy
  2. ING Bank Śląski – mocne fundamenty, wysoka rentowność i coraz droższa wycena
  3. KRUK - czy kurs ma szansę odbić? Analiza wyników , ryzyk i perspektyw
  4. Rachunek zysków i strat (RZiS)
  5. Zestawienie zmian w kapitale własnym
  6. Zysk a gotówka – dlaczego to nie to samo?
Budżet domowy