Przykłady i ćwiczenia
Przelicz, sprawdź i zrozum: od budżetu domowego i księgowości po giełdę, kredyty, ryzyko, podatki i analizę spółek. 96 zadań z wynikami, 12 studiów przypadków, 6 wykresów i testy.
12 modułów. 96 zadań z rozwiązaniami.
Zadania od podstawowych po zaawansowane. Wpisz własny wynik, sprawdź go i rozwiń szczegółowe rozwiązanie.
01Księgowość i bilansBilans, zapisy operacji, amortyzacja, wynik finansowy i rozliczanie kosztów.8 zadań⌄
1.Bilans: wyznacz kapitał własnyPodstawowe+
Bilans opiera się na równaniu aktywa = zobowiązania + kapitał własny.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Aktywa firmy to 240 000 zł, zobowiązania 88 000 zł. Ile wynosi kapitał własny?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
240 000 − 88 000 = 152 000 zł. Sprawdzenie: 88 000 + 152 000 = 240 000 zł.
2.Przychody minus kosztyPodstawowe+
Wynik to różnica przychodów i kosztów przypisanych do okresu.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Sprzedaż 82 000 zł, koszty 64 500 zł. Oblicz wynik przed opodatkowaniem.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
82 000 − 64 500 = 17 500 zł zysku.
3.Amortyzacja liniowaPodstawowe+
Amortyzacja w modelu liniowym rozkłada wartość środka trwałego na okres użytkowania.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Sprzęt kosztuje 60 000 zł; wartość końcowa 0, okres 5 lat. Ile wynosi roczna amortyzacja?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
60 000 / 5 = 12 000 zł rocznie. To koszt księgowy, nie wydatek gotówkowy co roku.
4.Zapas na koniec okresuPodstawowe+
Stan końcowy = stan początkowy + zakupy − zużycie lub sprzedaż w jednostkach.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Na początku 120 szt., kupiono 260, wydano 310. Ile sztuk pozostało?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
120 + 260 − 310 = 70 sztuk.
5.Koszt własny sprzedażyŚrednie+
W uproszczeniu KWS = zapas początkowy + zakupy − zapas końcowy.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Zapas początkowy 35 000 zł, zakupy 91 000 zł, zapas końcowy 29 000 zł. Ile wynosi KWS?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
35 000 + 91 000 − 29 000 = 97 000 zł.
6.Marża brutto na sprzedażyŚrednie+
Marża brutto = (przychód − koszt własny sprzedaży) / przychód × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Przychód 160 000 zł, KWS 112 000 zł. Oblicz marżę brutto.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Zysk brutto na sprzedaży: 160 000 − 112 000 = 48 000; 48 000 / 160 000 × 100% = 30%.
7.Zmiana należnościŚrednie+
Należności na koniec = stan początkowy + sprzedaż na kredyt − wpłaty.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Należności początkowe 14 000 zł, sprzedaż z odroczoną płatnością 40 000 zł, wpłaty 31 000 zł. Oblicz stan końcowy.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
14 000 + 40 000 − 31 000 = 23 000 zł.
8.Uzgodnienie rachunku bankowegoZaawansowane+
Uzgodnienie wyjaśnia różnicę między saldem ksiąg a saldem banku.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Saldo ksiąg 52 000 zł; prowizja nieujęta 350 zł; odsetki bankowe nieujęte 90 zł. Jakie saldo po korektach?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
52 000 − 350 + 90 = 51 740 zł.
02Podatki, VAT i cenyZadania z cen brutto i netto, VAT, podstawy opodatkowania i kontroli podatkowej.8 zadań⌄
1.Cena brutto z VATPodstawowe+
Cena brutto = cena netto × (1 + stawka VAT). Założona stawka to przykład edukacyjny.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Cena netto 800 zł, modelowa stawka VAT 23%. Oblicz brutto.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
800 × 1,23 = 984 zł.
2.Kwota VAT w cenie bruttoŚrednie+
VAT w brutto wyznacza się: brutto × stawka / (100 + stawka).
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Cena brutto 615 zł i modelowa stawka VAT 23%. Ile VAT zawiera cena?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
615 × 23 / 123 = 115 zł.
3.Cena netto z ceny bruttoPodstawowe+
Cena netto = brutto / (1 + VAT/100). Stawka jest założona dla zadania.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Cena brutto to 1 230 zł przy VAT 23%. Oblicz netto.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
1 230 / 1,23 = 1 000 zł.
4.VAT należny minus naliczonyŚrednie+
W uproszczonym modelu VAT do rozliczenia jest różnicą VAT należnego i naliczonego podlegającego odliczeniu.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
VAT ze sprzedaży 11 500 zł, VAT od zakupów podlegający odliczeniu 7 900 zł. Ile wynosi różnica?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
11 500 − 7 900 = 3 600 zł. To model, nie pełna deklaracja.
5.Podatek w modelu liniowymPodstawowe+
Kwota podatku w prostym modelu = podstawa × zadana stawka; realne podatki mają więcej zasad.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Modelowa podstawa 50 000 zł, przyjęta stawka 19%. Oblicz podatek bez ulg i zaliczek.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
50 000 × 0,19 = 9 500 zł.
6.Zmiana ceny po rabacieŚrednie+
Rabat obniża podstawową cenę; dopiero od obniżonej ceny nalicza się założony VAT.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Cena netto 1 000 zł, rabat 10%, VAT 23%. Jaka jest cena brutto po rabacie?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
1 000 × 0,9 = 900 zł netto; 900 × 1,23 = 1 107 zł.
7.Podstawa dochodu w modeluŚrednie+
Podstawa uproszczona = przychody − koszty uznane w ćwiczeniu.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Przychody 200 000 zł, koszty uznane 135 000 zł. Oblicz hipotetyczną podstawę dochodu.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
200 000 − 135 000 = 65 000 zł.
8.Korekta błędnej stawkiZaawansowane+
Nieprawidłowa stawka może zmienić kwotę podatku w fakturze; wymagane są właściwe dokumenty korygujące.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Dla sprzedaży netto 10 000 zł naliczono 8% zamiast modelowych 23%. Jaka jest różnica w VAT?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
10 000 × (0,23 − 0,08) = 1 500 zł różnicy.
03Budżet domowy i oszczędzanieNadwyżki, cele oszczędnościowe, inflacja, poduszka bezpieczeństwa.8 zadań⌄
1.Nadwyżka w budżecie domowymPodstawowe+
Nadwyżka = wszystkie dochody − wszystkie wydatki w danym okresie.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Dochód 6 500 zł, wydatki 4 850 zł. Ile zostaje na koniec miesiąca?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
6 500 − 4 850 = 1 650 zł.
2.Stopa oszczędzaniaPodstawowe+
Stopa oszczędzania = oszczędności / dochód × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Zarobki 7 000 zł, oszczędności 1 400 zł. Oblicz stopę oszczędzania.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
1 400 / 7 000 × 100% = 20%.
3.Poduszka bezpieczeństwaPodstawowe+
Rezerwa jest często wyrażana w miesiącach niezbędnych wydatków.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Wydatki konieczne 3 200 zł miesięcznie; rezerwa ma pokryć 6 miesięcy. Jaka kwota jest potrzebna?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
3 200 × 6 = 19 200 zł.
4.Czas realizacji celuPodstawowe+
Czas = brakująca kwota / regularna miesięczna wpłata, przy założeniu braku odsetek.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Cel 18 000 zł, odłożono 6 000 zł, wpłata miesięczna 1 000 zł. Ile miesięcy brakuje?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
(18 000 − 6 000) / 1 000 = 12 miesięcy.
5.Inflacja a siła nabywczaŚrednie+
Realna wartość kwoty po wzroście cen wynika z podzielenia jej przez indeks cen.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Masz 10 800 zł po roku; ceny wzrosły modelowo o 8%. Ile ta kwota jest warta w cenach sprzed roku?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
10 800 / 1,08 = 10 000 zł.
6.Złożony wzrost cenŚrednie+
Skumulowany wzrost cen nie jest zwykłą sumą rocznych stóp, lecz ich iloczynem.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Ceny wzrosły przez 2 lata o 10% i 5%. O ile procent łącznie?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
1,10 × 1,05 − 1 = 0,155, czyli 15,5%.
7.Rzeczywista zmiana płacyZaawansowane+
Realny wzrost płacy = (1 + wzrost nominalny)/(1 + inflacja) − 1.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Pensja rośnie 8%, ceny 5%. Jaki jest przybliżony dokładny wzrost realny w procentach?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
(1,08 / 1,05 − 1) × 100% = 2,8571%, czyli około 2,86%.
8.Roczny koszt subskrypcjiŚrednie+
Małe miesięczne wydatki tworzą duży roczny strumień kosztów.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Trzy abonamenty kosztują miesięcznie 29 zł, 39 zł i 52 zł. Ile rocznie?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
(29 + 39 + 52) × 12 = 1 440 zł.
04Kredyty, raty i zadłużenieRata stała, koszt odsetek, zdolność i wskaźniki zadłużenia.8 zadań⌄
1.Proste odsetki kredytowePodstawowe+
W uproszczonym przykładzie odsetki proste = kapitał × stopa roczna × czas.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Pożyczono 10 000 zł na rok po stałej modelowej stopie 9%. Ile odsetek?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
10 000 × 0,09 × 1 = 900 zł. Bez prowizji i innych opłat.
2.Rata kapitałowa malejącaPodstawowe+
Przy równych częściach kapitału część kapitałowa raty to kwota kredytu / liczba rat.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Kredyt 120 000 zł, 60 rat malejących. Ile kapitału przypada miesięcznie?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
120 000 / 60 = 2 000 zł kapitału, do tego odsetki.
3.Pierwsza rata malejącaŚrednie+
Pierwsza rata = stała część kapitałowa + odsetki od całego salda za pierwszy miesiąc.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Kredyt 60 000 zł na 60 miesięcy, stopa nominalna 12% rocznie, odsetki co miesiąc. Oblicz pierwszą ratę.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
60 000 / 60 = 1 000 zł kapitału; 60 000 × 0,12 / 12 = 600 zł odsetek; razem 1 600 zł.
4.Rata równa (annuitet)Zaawansowane+
Rata równa = K × r / (1 − (1+r) do potęgi (−n)), gdzie r jest miesięczną stopą.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Kredyt 12 000 zł, 12 rat, oprocentowanie nominalne 12% rocznie. Ile wyniesie modelowa rata?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
r = 0,12/12 = 0,01; rata = 12 000 × 0,01/(1 − 1,01 potęga (−12)) ≈ 1 066,19 zł.
5.LTV kredytu hipotecznegoPodstawowe+
LTV = kwota kredytu / wartość zabezpieczenia × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Mieszkanie warte 500 000 zł, kredyt 350 000 zł. Oblicz LTV.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
350 000 / 500 000 × 100% = 70%.
6.DTI – obciążenie dochoduPodstawowe+
DTI porównuje miesięczne raty długu z dochodem netto w modelu.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Dochód netto 8 000 zł, suma rat 2 400 zł. Oblicz udział rat.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
2 400 / 8 000 × 100% = 30%.
7.Całkowity koszt raty modelowejŚrednie+
Suma spłat to rata × liczba rat; różnica wobec kapitału obejmuje odsetki i opłaty ujęte w ratach.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
24 raty po 560 zł przy pożyczonym kapitale 12 000 zł. Jaki jest nadmiar spłat ponad kapitał?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
24 × 560 − 12 000 = 1 440 zł.
8.Koszt opóźnienia – modelZaawansowane+
Odsetki proste w zadaniu = dług × roczna stawka × liczba dni/365; stawkę trzeba zweryfikować prawnie.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Dług 5 000 zł, modelowa stopa 12% i 30 dni opóźnienia. Ile odsetek prostych?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
5 000 × 0,12 × 30 / 365 ≈ 49,32 zł.
05Giełda i inwestowanieStopy zwrotu, dywidendy, koszty ETF, CAGR, koncentracja i spadki.8 zadań⌄
1.Stopa zwrotu z akcjiPodstawowe+
Prosta stopa zwrotu = (cena końcowa − cena początkowa)/cena początkowa.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Kupiono akcję za 100 zł, sprzedano za 112 zł. Oblicz procentową stopę zwrotu bez opłat.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
12 / 100 × 100% = 12%.
2.Stopa dywidendyPodstawowe+
Stopa dywidendy = dywidenda na akcję / cena akcji × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Spółka wypłaca 6 zł dywidendy na akcję kosztującą 150 zł. Oblicz stopę dywidendy.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
6 / 150 × 100% = 4%.
3.Całkowity zwrot akcjiŚrednie+
Uwzględnij zmianę kursu i wypłaconą dywidendę, pomijając podatki i prowizje.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Akcja kupiona za 80 zł, sprzedana za 85 zł, dywidenda 3 zł. Ile procent wynosi łączna stopa zwrotu?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
(85 − 80 + 3) / 80 × 100% = 10%.
4.Prowizje w transakcjiŚrednie+
Wynik netto transakcyjny uwzględnia prowizję zakupu i sprzedaży (bez podatku).
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Kupno 10 akcji po 100 zł, sprzedaż 10 po 110 zł, prowizja po 5 zł za każdą transakcję. Wynik?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Sprzedaż 1 100 − zakup 1 000 − 5 − 5 = 90 zł.
5.CAGR z dwóch latZaawansowane+
CAGR = (wartość końcowa / początkowa) do potęgi (1/liczba lat) − 1.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Kapitał wzrósł ze 100 000 zł do 121 000 zł w 2 lata. Jaki CAGR?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
(121 000 / 100 000) do potęgi (1/2) − 1 = 10% rocznie.
6.Maksymalne obsunięcieŚrednie+
Obsunięcie = (szczyt − minimum po szczycie)/szczyt × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Portfel spadł od lokalnego szczytu 50 000 zł do 36 000 zł. Oblicz obsunięcie.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
14 000 / 50 000 × 100% = 28%.
7.Udział pozycji w portfeluPodstawowe+
Udział = wartość pozycji / wartość całego portfela × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Akcje jednej spółki warte 18 000 zł w portfelu 60 000 zł. Jaki udział?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
18 000 / 60 000 × 100% = 30%.
8.Orientacyjny roczny koszt ETFZaawansowane+
W szkolnym modelu koszt roczny ≈ wartość inwestycji × wskaźnik kosztów (bez dziennych zmian wartości).
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Wartość inwestycji 50 000 zł, TER 0,30% rocznie. Ile to orientacyjnie zł rocznie?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
50 000 × 0,003 = 150 zł; TER nie musi być pobierany jako osobna faktura.
06Analiza spółkiMarże, rentowności, EPS, C/Z, C/WK, EBITDA i struktura finansowania.8 zadań⌄
1.EPS – zysk na akcjęPodstawowe+
EPS = zysk przypisany akcjonariuszom / średnia liczba akcji.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Zysk netto dla akcjonariuszy 24 mln zł, 8 mln akcji. EPS?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
24 mln / 8 mln = 3 zł na akcję.
2.C/Z – cena do zyskuPodstawowe+
C/Z = kurs akcji / EPS, gdy EPS jest dodatni.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Kurs 72 zł, EPS 6 zł. Oblicz C/Z.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
72 / 6 = 12.
3.C/WK – cena do wartości księgowejŚrednie+
C/WK = kapitalizacja / księgowa wartość kapitału własnego.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Kapitalizacja 300 mln zł, kapitał własny 200 mln zł. Oblicz C/WK.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
300 / 200 = 1,5.
4.ROE – zwrot z kapitałuŚrednie+
ROE = wynik netto / średni kapitał własny × 100% (modelowy).
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Zysk netto 15 mln zł, średni kapitał własny 100 mln zł. Oblicz ROE.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
15 / 100 × 100% = 15%.
5.ROA – zwrot z aktywówŚrednie+
ROA = zysk netto / średnie aktywa × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Zysk netto 12 mln zł, średnie aktywa 300 mln zł. Oblicz ROA.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
12 / 300 × 100% = 4%.
6.Marża nettoPodstawowe+
Marża netto = zysk netto / przychód × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Firma osiągnęła 18 mln zł zysku netto przy 180 mln zł przychodów. Ile wynosi marża netto?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
18 / 180 × 100% = 10%.
7.EV/EBITDAZaawansowane+
Wycena EV/EBITDA dzieli wartość przedsiębiorstwa przez EBITDA; porównania wymagają kontekstu branży.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Enterprise Value 450 mln zł, EBITDA 75 mln zł. Oblicz mnożnik.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
450 / 75 = 6 razy.
8.Wskaźnik zadłużenia aktywówŚrednie+
Wskaźnik = zobowiązania ogółem / aktywa ogółem × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Zobowiązania 90 mln zł, aktywa 240 mln zł. Ile procent aktywów finansują zobowiązania?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
90 / 240 × 100% = 37,5%.
07Należności i płynnośćDSO, DPO, DIO, CCC, kapitał obrotowy, wskaźniki i prognoza gotówki.8 zadań⌄
1.Kapitał obrotowy nettoPodstawowe+
Kapitał obrotowy netto = aktywa obrotowe − zobowiązania krótkoterminowe.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Aktywa obrotowe 270 000 zł, zobowiązania krótkoterminowe 160 000 zł. Wynik?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
270 000 − 160 000 = 110 000 zł.
2.Wskaźnik bieżącej płynnościPodstawowe+
Current ratio = aktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Aktywa obrotowe 300 000 zł, zobowiązania krótkoterminowe 150 000 zł. Wskaźnik?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
300 000 / 150 000 = 2,0.
3.Wskaźnik szybkiŚrednie+
Quick ratio = (aktywa obrotowe − zapasy) / zobowiązania krótkoterminowe (model).
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Aktywa 280 000 zł, zapasy 80 000 zł, zobowiązania krótkie 160 000 zł. Ile wynosi quick ratio?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
(280 000 − 80 000)/160 000 = 1,25.
4.DSO – czas ściągania należnościŚrednie+
DSO = średnie należności / sprzedaż kredytowa × liczba dni, dla jednorodnego okresu.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Średnie należności 120 000 zł, roczna sprzedaż kredytowa 1 200 000 zł, 365 dni. DSO?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
120 000 / 1 200 000 × 365 = 36,5 dnia.
5.DPO – termin spłaty zobowiązańŚrednie+
DPO = średnie zobowiązania / roczne zakupy kredytowe × 365, dla uproszczonego modelu.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Średnie zobowiązania 90 000 zł, roczne zakupy 730 000 zł. Oblicz DPO.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
90 000 / 730 000 × 365 = 45 dni.
6.DIO – czas przetrzymywania zapasówŚrednie+
DIO = średni zapas / roczny koszt własny sprzedaży × 365 dni.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Średni zapas 80 000 zł, roczny KWS 730 000 zł. DIO?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
80 000 / 730 000 × 365 = 40 dni.
7.Cykl konwersji gotówkiPodstawowe+
CCC = DIO + DSO − DPO.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
DIO = 35 dni, DSO = 50 dni, DPO = 40 dni. Jaki CCC?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
35 + 50 − 40 = 45 dni.
8.Prognoza salda gotówkiPodstawowe+
Saldo końcowe = początkowe + wpływy − wydatki.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Saldo 20 000 zł, wpływy 75 000 zł, wydatki 82 000 zł. Saldo końcowe?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
20 000 + 75 000 − 82 000 = 13 000 zł.
08Firma, koszty i controllingMarża pokrycia, próg rentowności, narzut, zapasy, budżet i odchylenia.8 zadań⌄
1.Narzut handlowyPodstawowe+
Narzut = (cena − koszt) / koszt × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Koszt produktu 80 zł, cena netto 120 zł. Oblicz narzut.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
40 / 80 × 100% = 50%.
2.Marża handlowaPodstawowe+
Marża = (cena − koszt) / cena × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Cena 120 zł, koszt 80 zł. Oblicz marżę.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
40 / 120 × 100% = 33,33%.
3.Próg rentowności w sztukachŚrednie+
BEP = koszty stałe / (cena − koszt zmienny na sztukę).
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Koszty stałe 40 000 zł, cena 100 zł, koszt zmienny 60 zł. Jaki próg sztuk?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
40 000 / (100 − 60) = 1 000 sztuk.
4.Zysk operacyjny modelowyŚrednie+
Zysk = liczba sprzedanych sztuk × marża pokrycia − koszty stałe.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Sprzedano 1 300 sztuk z marżą pokrycia 50 zł/szt.; koszty stałe 40 000 zł. Zysk?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
1 300 × 50 − 40 000 = 25 000 zł.
5.Odchylenie kosztówPodstawowe+
Odchylenie = koszt rzeczywisty − budżet. Dodatnie oznacza przekroczenie.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Budżet kosztów 200 000 zł, koszt rzeczywisty 222 000 zł. O ile procent przekroczono budżet?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
22 000 / 200 000 × 100% = 11%.
6.ROI z przedsięwzięciaŚrednie+
ROI = (korzyść netto / nakład) × 100%, przy jednoznacznym zdefiniowaniu korzyści.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Nakład 50 000 zł, korzyść 62 500 zł, koszt 50 000 zł. ROI?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
(62 500 − 50 000)/50 000 × 100% = 25%.
7.Rotacja zapasówŚrednie+
Rotacja zapasów = koszt własny sprzedaży / średnia wartość zapasów.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
KWS roczny 1 200 000 zł, średni zapas 200 000 zł. Rotacja w roku?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
1 200 000 / 200 000 = 6 razy.
8.Marża bezpieczeństwaZaawansowane+
Marża bezpieczeństwa sprzedaży = (sprzedaż rzeczywista − BEP) / sprzedaż rzeczywista × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Sprzedaż 1 500 sztuk, próg rentowności 1 000 sztuk. Jaka marża bezpieczeństwa?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
500 / 1 500 × 100% = 33,33%.
09Kadry, płace i organizacja pracyKoszt zatrudnienia, rotacja, absencja i matematyczne modele czasu pracy.8 zadań⌄
1.Koszt pracodawcy w modeluPodstawowe+
Przyjęty narzut składkowo-kosztowy to założenie zadania, nie rzeczywista lista płac.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Wynagrodzenie brutto 6 000 zł, hipotetyczny narzut pracodawcy 20%. Koszt całkowity?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
6 000 × 1,20 = 7 200 zł.
2.Wynagrodzenie godzinowePodstawowe+
Wynagrodzenie za przepracowane godziny w modelu = stawka × liczba godzin.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Stawka 35 zł/h, 160 godzin. Łączna kwota?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
35 × 160 = 5 600 zł.
3.Dodatkowe godziny w modeluŚrednie+
Wartość dodatkowej pracy jest liczona według zadanego mnożnika, bez przesądzania zasad kodeksowych.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
10 dodatkowych godzin po stawce 40 zł/h i mnożniku 1,5. Ile wynosi hipotetyczna płatność?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
10 × 40 × 1,5 = 600 zł.
4.Wskaźnik rotacji kadrPodstawowe+
Rotacja = liczba odejść / średnie zatrudnienie × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
W roku odeszło 12 osób, średnie zatrudnienie wynosiło 80 osób. Rotacja?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
12 / 80 × 100% = 15%.
5.Absencja godzinowaŚrednie+
Absencja = nieobecne godziny / planowane godziny × 100% (w zdefiniowanym modelu).
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Zespół miał 2 000 zaplanowanych godzin, z czego 120 nieobecnych. Wskaźnik?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
120 / 2 000 × 100% = 6%.
6.Produktywność na pracownikaPodstawowe+
Produktywność w tym zadaniu = przychód / liczba pracowników.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Roczny przychód 12 mln zł, 40 pracowników. Przychód na osobę?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
12 000 000 / 40 = 300 000 zł.
7.Model proporcji urlopuŚrednie+
Przeliczenie matematyczne nie zastępuje zasad prawnych nabycia i zaokrągleń urlopu.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Roczny modelowy wymiar 24 dni, praca 9 miesięcy. Wynik proporcjonalny?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
24 × 9/12 = 18 dni (model matematyczny).
8.Koszt wdrożenia pracownikówŚrednie+
Koszt wdrożenia = liczba osób × koszt szkolenia na osobę + koszt materiałów.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
5 osób, 2 400 zł szkolenia na osobę, materiały 3 000 zł. Łączny koszt?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
5 × 2 400 + 3 000 = 15 000 zł.
10Ryzyka, kontrole i nadużyciaStrata oczekiwana, ocena ryzyka, błędy w danych i skuteczność kontroli.8 zadań⌄
1.Oczekiwana strataPodstawowe+
Oczekiwana strata = prawdopodobieństwo × konsekwencja finansowa.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Ryzyko straty 100 000 zł z prawdopodobieństwem 4%. Jaka oczekiwana strata?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
100 000 × 0,04 = 4 000 zł.
2.Pozostałe ryzyko po kontroliŚrednie+
Model redukcji ryzyka: nowa oczekiwana strata = stara × (1 − skuteczność).
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Oczekiwana strata przed kontrolą 20 000 zł, redukcja 70%. Ile zostaje?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
20 000 × (1 − 0,70) = 6 000 zł.
3.Skuteczność wykrywania błędówPodstawowe+
Skuteczność = wykryte błędy / wszystkie faktyczne błędy × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Kontrola wykryła 45 z 60 istniejących błędów. Jaka skuteczność?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
45 / 60 × 100% = 75%.
4.Wskaźnik fałszywych alarmówŚrednie+
Fałszywe alarmy / wszystkie alarmy × 100% pokazują obciążenie kontrolą.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
System dał 40 alertów, z czego 10 niepotwierdzonych. Jaki procent stanowią fałszywe alerty?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
10 / 40 × 100% = 25%.
5.Strata z wyłudzeniaPodstawowe+
Strata netto = wypłacona kwota − kwota odzyskana.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Firma wypłaciła 50 000 zł na fałszywy rachunek i odzyskała 12 000 zł. Strata netto?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
50 000 − 12 000 = 38 000 zł.
6.Koncentracja ryzyka klientaŚrednie+
Udział największego klienta w należnościach pokazuje ekspozycję na jego płatności.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Należności ogółem 300 000 zł, od jednego klienta 120 000 zł. Udział?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
120 000 / 300 000 × 100% = 40%.
7.Opłacalność kontroliZaawansowane+
Prosty wynik wdrożenia = uniknięte oczekiwane straty − koszt kontroli.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Kontrola kosztuje 8 000 zł rocznie, ogranicza oczekiwaną stratę o 25 000 zł. Wynik netto?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
25 000 − 8 000 = 17 000 zł.
8.Łączna oczekiwana strataZaawansowane+
Dla sumy niezależnie ocenianych scenariuszy dodajemy ich wartości oczekiwane.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Scenariusz A: strata 80 000 zł z prawdopodobieństwem 5%; B: 30 000 zł z prawdopodobieństwem 10%. Łącznie?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
80 000 × 0,05 + 30 000 × 0,10 = 4 000 + 3 000 = 7 000 zł.
11Ekonomia i gospodarkaPKB, inflacja, płaca realna, stopy, kursy walut, bezrobocie.8 zadań⌄
1.Stopa wzrostu PKBPodstawowe+
Stopa wzrostu = (wartość nowa − stara)/stara × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
PKB wzrósł z 900 mld zł do 945 mld zł (dane modelowe). Jaki wzrost?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
45 / 900 × 100% = 5%.
2.Inflacja koszykaPodstawowe+
Inflacja koszyka = (koszt nowy − koszt stary)/koszt stary × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Koszyk kosztował 500 zł, obecnie 540 zł. Inflacja koszyka?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
40 / 500 × 100% = 8%.
3.Realne oprocentowanieZaawansowane+
Wzór Fishera: realna stopa = (1 + stopa nominalna)/(1 + inflacja) − 1.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Nominalna stopa 7%, inflacja 4%. Oblicz stopę realną w procentach.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
((1,07 / 1,04) − 1) × 100% ≈ 2,88%.
4.Stopa bezrobociaPodstawowe+
Stopa bezrobocia w definicji ćwiczenia = bezrobotni / siła robocza × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Liczba bezrobotnych 500 tys., aktywnych zawodowo 10 mln. Stopa?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
500 000 / 10 000 000 × 100% = 5%.
5.Zmiana kursu walutŚrednie+
Zmiana procentowa kursu = (nowy − stary)/stary × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
EUR/PLN wzrósł modelowo z 4,00 do 4,40. O ile procent wzrósł kurs?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
0,40/4,00 × 100% = 10%.
6.Koszt importuPodstawowe+
Wartość importu w zł = kwota waluty × kurs, pomijając marże i opłaty.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Firma kupuje 10 000 EUR po hipotetycznym kursie 4,25 zł. Ile zł zapłaci?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
10 000 × 4,25 = 42 500 zł.
7.Relacja długu do PKBŚrednie+
Dług/PKB = dług publiczny / PKB × 100%, przy zgodnej definicji.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Modelowy dług 1,5 bln zł, PKB 3,0 bln zł. Relacja?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
1,5 / 3,0 × 100% = 50%.
8.Skumulowany spadek i wzrostZaawansowane+
Po zmianach procentowych wartość końcowa = początkowa × (1+r1) × (1+r2).
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Produkcja spadła o 10%, potem wzrosła o 10%. Ile procent poniżej punktu wyjścia jest teraz?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
0,90 × 1,10 = 0,99, czyli 1% poniżej stanu początkowego.
12Statystyka i analiza danychŚrednia, mediana, wagi, zmienność, indeksy, prognozy i proste modele.8 zadań⌄
1.Średnia arytmetycznaPodstawowe+
Średnia = suma obserwacji / liczba obserwacji.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Przychody z 3 miesięcy wyniosły 10, 20 i 30 tys. zł. Średnia w tys. zł?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
(10 + 20 + 30)/3 = 20 tys. zł.
2.Mediana danychPodstawowe+
Mediana to wartość środkowa po uporządkowaniu obserwacji.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Wyniki: 2, 5, 9, 12, 100. Jaka mediana?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Środkową (trzecią) wartością jest 9; skrajna obserwacja 100 jej nie zmienia.
3.Średnia ważonaŚrednie+
Średnia ważona = suma(waga × wartość)/suma wag.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Produkt A: 100 szt. po 10 zł; B: 300 szt. po 20 zł. Średnia cena sztuki?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
(100 × 10 + 300 × 20)/(100 + 300) = 17,50 zł.
4.Indeks o podstawie 100Podstawowe+
Indeks wartości = wartość nowa / bazowa × 100.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Sprzedaż bazowa 80 tys. zł, nowa 104 tys. zł. Jaki indeks?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
104 / 80 × 100 = 130.
5.Odchylenie standardowe populacjiZaawansowane+
Dla populacji: pierwiastek ze średniej kwadratów odchyleń od średniej.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Dane: 2, 4, 6. Jakie jest odchylenie standardowe populacji?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Średnia = 4; wariancja = (4 + 0 + 4)/3 = 8/3; odchylenie ≈ 1,63.
6.Zmiana procentowaPodstawowe+
Zmiana % = (nowa wartość − stara)/stara × 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Przychód wzrósł z 200 tys. zł do 230 tys. zł. O ile procent?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
30 / 200 × 100% = 15%.
7.Prognoza średniej z 3 okresówŚrednie+
Średnia ruchoma z 3 ostatnich okresów = suma 3 ostatnich wartości / 3.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Ostatnie sprzedaże to 90, 105, 120 szt. Jaka prosta prognoza na następny okres?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
(90 + 105 + 120)/3 = 105 szt.
8.Ważony wynik dwóch scenariuszyZaawansowane+
Wartość oczekiwana = suma(prawdopodobieństwo × wynik). Prawdopodobieństwa muszą sumować się do 100%.
Pracuj na danych z zadania. Najpierw wybierz wzór, potem podstaw liczby i sprawdź jednostkę wyniku.
Prawdopodobieństwo 70% zysku 100 zł i 30% straty 50 zł. Jaki wynik oczekiwany?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
0,7 × 100 + 0,3 × (−50) = 70 − 15 = 55 zł.
Tablica najważniejszych wzorów
Wzory pomagają rozwiązać zadania. Przed użyciem w realnej analizie sprawdź definicje okresów, licznika i mianownika.
| Wskaźnik | Uproszczony wzór | Jak interpretować? |
|---|---|---|
| Marża | (cena − koszt) / cena × 100% | Udział marży w cenie produktu |
| Narzut | (cena − koszt) / koszt × 100% | Udział marży w koszcie |
| Wynik | przychody − koszty | Wynik przed innymi korektami |
| Kapitał własny | aktywa − zobowiązania | Uproszczona relacja bilansowa |
| VAT brutto | netto × (1 + stawka/100) | Model faktury ze wskazaną stawką |
| CAGR | (koniec/początek)^(1/lata) − 1 | Geometryczny wzrost roczny |
| BEP | koszty stałe / (cena − koszt zmienny) | Minimalna liczba jednostek |
| DSO | średnie należności/sprzedaż × dni | Przybliżony czas wpływu należności |
| CCC | DIO + DSO − DPO | Cykl zamrożenia gotówki |
| Current ratio | aktywa obrotowe/zobowiązania krótkie | Bieżąca płynność |
| ROE | zysk netto/średni kapitał × 100% | Rentowność kapitału |
| C/Z | kurs akcji/EPS | Wycena ceny względem zysku |
| Realna stopa | (1+nominalna)/(1+inflacja)−1 | Oprocentowanie po korekcie cenowej |
| LTV | kredyt/wartość zabezpieczenia × 100% | Udział długu w wartości zabezpieczenia |
| Oczekiwana strata | prawdopodobieństwo × skutek | Wartość oczekiwana ryzyka |
6 wykresów do samodzielnej interpretacji
Wszystkie serie są modelowymi danymi do ćwiczeń. Rozwiń wartości, sprawdź trend i wyciągnij wniosek.
Pokaż wartości użyte na wykresie
10 kalkulatorów finansowych
Marża, VAT, próg rentowności, rata kredytu, CAGR, DSO, płynność, gotówka, inflacja i ryzyko. Edukacyjne modele – nie oferta finansowa ani rozliczenie podatkowe.
12 rozbudowanych sytuacji z życia firmy i inwestora
Każdy przypadek ma dane, pytanie oraz rozwiązanie z interpretacją. Wszystkie są fikcyjne, nie dotyczą konkretnych klientów ani spółek.
Sklep internetowy przed sezonem
Sprzedaż netto 200 000 zł. Koszt towaru 110 000 zł, marketing 28 000 zł, pensje 35 000 zł. Należności od klientów 55 000 zł, zobowiązania handlowe 40 000 zł.
Pytanie:Wylicz wynik operacyjny w modelu oraz nadwyżkę należności nad zobowiązaniami.
Pokaż rozwiązanie i interpretację
200 000 − 110 000 − 28 000 − 35 000 = 27 000 zł zysku modelowego. Należności przewyższają zobowiązania o 15 000 zł; zysk nie oznacza takiej samej kwoty na koncie.
Wybór kredytu do firmy
Firma potrzebuje 90 000 zł. Oferta A: 12 rat po 8 000 zł; oferta B: 18 rat po 5 600 zł. Zakładamy brak innych kosztów.
Pytanie:Policz sumę spłat i różnicę całkowitego kosztu.
Pokaż rozwiązanie i interpretację
A = 96 000 zł, B = 100 800 zł. Oferta B kosztuje 4 800 zł więcej, ale ma niższą ratę. Nie ocenia to RRSO ani ryzyka płynności.
Cena produktu po rabacie
Koszt zmienny 72 zł, cena wyjściowa 120 zł. Firma rozważa 15% rabatu dla dużego kontraktu.
Pytanie:Oblicz cenę po rabacie, marżę pokrycia i jej procent od ceny.
Pokaż rozwiązanie i interpretację
Cena = 120×0,85 = 102 zł. Marża pokrycia 102−72 = 30 zł; udział w cenie 30/102 = 29,41%.
Portfel w czasie spadków
Portfel 100 000 zł: 60% akcje, 40% obligacje. Akcje spadają o 20%, obligacje rosną o 5%.
Pytanie:Oblicz wartość portfela i stopę zwrotu.
Pokaż rozwiązanie i interpretację
60 000×0,8 + 40 000×1,05 = 90 000 zł; stopa zwrotu −10%. Model nie uwzględnia przepływów i opłat.
Sygnały ostrzegawcze w sprawozdaniu
Przychód spółki wzrósł 20%, a należności 75%. Gotówka operacyjna pogorszyła się ze 100 do 20 mln zł.
Pytanie:Wyjaśnij dwa sygnały ostrzegawcze i zaproponuj kontrole.
Pokaż rozwiązanie i interpretację
Szybszy wzrost należności niż sprzedaży może wskazywać wydłużenie płatności lub problemy jakości sprzedaży. Sprawdź aging należności, odpisy i uzgodnienie CFO z wynikiem.
Plan kadrowy dla projektu
Zadanie wymaga 2 400 roboczogodzin, a pracownik może realnie przepracować 120 godzin projektowych miesięcznie.
Pytanie:Ilu pracowników potrzeba w miesiąc bez nadgodzin?
Pokaż rozwiązanie i interpretację
2 400 / 120 = 20 osób, zakładając jednakową wydajność i brak dodatkowych ograniczeń.
Ocena kontrahenta
Kontrahent ma 60 000 zł zaległości po 90 dniach. W poprzednim roku opłacił 95% faktur na czas, obecnie 60%.
Pytanie:Jakie trzy działania podejmie analityk kredytowy?
Pokaż rozwiązanie i interpretację
Zweryfikuje wiekowanie i limity, wstrzyma dodatkową ekspozycję lub zażąda zabezpieczenia, potwierdzi saldo i harmonogram spłaty. Nie zakłada automatycznie popełnienia oszustwa.
Inflacja i budżet rodziny
Dochody rodziny rosną z 7 000 zł do 7 350 zł, koszyk zakupowy z 5 000 zł do 5 400 zł.
Pytanie:Porównaj dynamikę dochodu i kosztów.
Pokaż rozwiązanie i interpretację
Dochód wzrósł o 5%, koszyk o 8%. Różnica dynamik = −3 p.p. Mimo nominalnego wzrostu płacy koszyk staje się relatywnie droższy.
Spadek cen akcji i margin of safety
Inwestor analizuje firmę z modelem wartości godziwej 150 zł/akcję. Kurs wynosi 105 zł, ale szacunek wartości jest niepewny.
Pytanie:Oblicz dyskonto ceny do wartości modelowej.
Pokaż rozwiązanie i interpretację
(150−105)/150 × 100% = 30%. Jest to dyskonto do własnego szacunku, nie gwarantowany margines bezpieczeństwa.
Wykrycie duplikatu faktury
Księgowość ma dwie faktury o tym samym numerze, dacie, NIP i kwocie 9 840 zł brutto.
Pytanie:Jak sprawdzić duplikat i potencjalną stratę?
Pokaż rozwiązanie i interpretację
Zweryfikować oryginalne dokumenty, status płatności, dane kontrahenta i źródło importu; przy podwójnej wypłacie potencjalna strata płynności wyniosłaby 9 840 zł, przed odzyskiem.
Rebalancing portfela
Portfel wart 120 000 zł ma 75% akcji i 25% obligacji. Cel to 60%/40%, bez kosztów i podatków.
Pytanie:Jaką kwotę trzeba przesunąć z akcji do obligacji?
Pokaż rozwiązanie i interpretację
Akcje obecnie 90 000 zł, docelowo 72 000 zł. Przesuń 18 000 zł do obligacji.
Decyzja o inwestycji maszynowej
Maszyna kosztuje 100 000 zł. Model zakłada cztery roczne oszczędności po 30 000 zł bez dyskonta.
Pytanie:Podaj prosty okres zwrotu i istotne ograniczenie tego pomiaru.
Pokaż rozwiązanie i interpretację
100 000 / 30 000 = 3,33 roku. Prosty okres zwrotu nie uwzględnia wartości pieniądza w czasie ani przepływów po okresie zwrotu.
Egzamin praktyczny – 24 pytania
Sprawdź rachunki i interpretację 24 zadań. Po wysłaniu testu pojawią się poprawne odpowiedzi i objaśnienia.
Najważniejsze pojęcia
Szybkie definicje bez niepotrzebnego żargonu.
Bilans
Zestawienie aktywów i źródeł ich finansowania na konkretny dzień.
Aktywa
Kontrolowane zasoby o potencjale korzyści ekonomicznych.
Pasywa
Kapitał własny oraz zobowiązania jako źródła finansowania aktywów.
KWS
Koszt własny sprzedanych produktów lub towarów.
Amortyzacja
Rozłożenie wartości zużycia środka trwałego w okresach użytkowania.
Przychód
Wielkość zwiększająca wynik według właściwych zasad ewidencji.
Wynik netto
Wynik po uwzględnieniu podatków i innych pozycji sprawozdawczych.
VAT należny
VAT wynikający z opodatkowanej sprzedaży w odpowiednich warunkach.
VAT naliczony
VAT związany z zakupami, którego odliczenie zależy od przepisów.
Inflacja
Zmiana ogólnego poziomu cen mierzona określonym indeksem.
Poduszka bezpieczeństwa
Rezerwa środków na nieoczekiwane wydatki.
Stopa oszczędzania
Oszczędności w relacji do dochodu w tym samym okresie.
Rata annuitetowa
Rata równa w modelu kredytu ze stałym nominalnym oprocentowaniem.
LTV
Relacja kwoty kredytu do wartości jego zabezpieczenia.
DTI
Relacja rat długu do dochodu według określonej definicji.
CAGR
Średnioroczna geometryczna stopa wzrostu.
Dywidenda
Wypłata zysku akcjonariuszom w odpowiednich warunkach.
TER
Syntetyczny wskaźnik kosztów bieżących funduszu według metodologii produktu.
EPS
Zysk na jedną akcję.
C/Z
Cena akcji podzielona przez zysk na akcję.
C/WK
Relacja rynkowej ceny kapitału do jego księgowej wartości.
ROE
Rentowność kapitału własnego.
ROA
Rentowność aktywów.
EV/EBITDA
Wskaźnik wartości przedsiębiorstwa do EBITDA.
Kapitał obrotowy
Różnica aktywów obrotowych i zobowiązań krótkoterminowych w podstawowym ujęciu.
DSO
Liczba dni odpowiadająca okresowi spłaty należności w określonym modelu.
DPO
Modelowy okres regulowania zobowiązań handlowych.
DIO
Modelowy czas utrzymywania zapasów.
CCC
Cykl konwersji gotówki = DIO + DSO − DPO.
Marża
Zysk w relacji do ceny sprzedaży.
Narzut
Zysk w relacji do kosztu zakupu/produkcji.
BEP
Próg rentowności, na którym wynik modelowy wynosi zero.
Absencja
Nieobecności w relacji do planowanego czasu pracy.
Rotacja
Zmiana składu zatrudnienia, zwykle oceniana w czasie.
Ryzyko oczekiwane
Prawdopodobieństwo zdarzenia pomnożone przez jego skutek finansowy.
Kontrola wewnętrzna
Proces zmniejszania prawdopodobieństwa błędu lub nadużycia.
PKB
Wartość dodana i produkcja końcowa w gospodarce według metodologii rachunków narodowych.
Stopa bezrobocia
Udział bezrobotnych w populacji siły roboczej według przyjętej definicji.
Indeks
Wskaźnik zmiany poziomu zmiennej w odniesieniu do okresu bazowego.
Mediana
Środkowa wartość uporządkowanej próby.
Średnia ważona
Średnia uwzględniająca różne wagi obserwacji.
Odchylenie standardowe
Miara rozproszenia wartości wokół średniej.
Wartość oczekiwana
Suma wyników ważonych prawdopodobieństwem.
Gdzie weryfikować przepisy i dane
Sprawdzaj aktualne przepisy i komunikaty; strona ma charakter edukacyjny.
Archiwum wcześniejszych materiałów – Przykłady i ćwiczenia
Oryginalne publikacje pozostają na swoich adresach. Pokazujemy tylko te, które udało się rzeczywiście odczytać z Twojej witryny lub ręcznie przypisać w ustawieniach.
- Dług firmy wobec dostawcy
- ING Bank Śląski – mocne fundamenty, wysoka rentowność i coraz droższa wycena
- KRUK - czy kurs ma szansę odbić? Analiza wyników , ryzyk i perspektyw
- Rachunek zysków i strat (RZiS)
- Zestawienie zmian w kapitale własnym
- Zysk a gotówka – dlaczego to nie to samo?
Nie udało się wykryć wcześniejszych odnośników. Nie oznacza to, że referaty zniknęły. Administrator może je dodać w Ustawienia → Darkenz – Przykłady, w formacie: Tytuł | URL.
